Partij voor de Vrijheid
Rechts-nationalistische partij met nadruk op beperking van immigratie, nationale soevereiniteit en bestaanszekerheid.
- Lijsttrekker (TK 2025)
- Geert Wilders
- Politiek leider
- Geert Wilders
Kernwaarden
- Nationale soevereiniteit
- Beperking immigratie
- Veiligheid
- Koopkracht
Positie op het spectrum
Kieskompas TK2023 (via Wikipedia, 'Politiek spectrum'): economisch nagenoeg neutraal, sociaal-cultureel sterk conservatief.
Doet wat ze beloven?
Hoe meten we dit?Bij de getoetste uitspraken stemt deze partij vrijwel steeds in lijn met wat ze stelde.
Op basis van 4 toetsbare stemgedrag-uitspraken.
- EnergiekostenKlimaat & EnergieNagekomentelt mee in score· eigen motie
De btw op energie verlagen van 21% naar 9% en de energiebelasting fors omlaag brengen.
Het lid Kops (PVV) diende de motie in om de btw op energie en de energiebelasting te verlagen; de PVV stemde vóór — in lijn met het programmapunt.
- KlimaatKlimaat & EnergieNagekomentelt mee in score· eigen motie
Klimaatheffingen zoals de nationale CO2-heffing ("Timmermanstaks") schrappen.
Het lid Kops (PVV) diende de motie in om de 'Timmermanstaks' te schrappen; de PVV stemde vóór — consistent met het programmapunt om klimaatheffingen af te schaffen. (De motie werd verworpen; dit weegt het stemgedrag, niet de uitvoering.)
- EnergieKlimaat & EnergieNagekomentelt mee in score· eigen motie
Verplichtingen uit het klimaatbeleid die de energierekening verhogen, zoals de bijmengverplichting groen gas, terugdraaien.
Het lid Kops (PVV) diende de motie in om de Wet bijmengverplichting groen gas in te trekken; de PVV stemde vóór — passend bij de inzet tegen kostenverhogende klimaatverplichtingen.
- AOW-leeftijdWerk & Sociale ZekerheidNagekomentelt mee in score· eigen motie
We verlagen de AOW-leeftijd naar 65 jaar.
Langjarig consistente positie, geen actuele test: het lid Wilders (PVV) diende deze motie zelf in op 2 nov. 2017 (AOW naar 65 jaar, gefinancierd door stop op ontwikkelingshulp) — ruim vóór het huidige verkiezingsprogramma en vóór het huidige motie-venster. Geen recentere motie over dit specifieke punt gevonden.
- PolitiecapaciteitVeiligheid & JustitieNiet toetsbaartelt niet mee in score
Wij willen 10.000 extra agenten; wij willen een zerotoleranceaanpak.
Geen directe motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Referendum & burgemeesterBestuur & DemocratieNiet toetsbaartelt niet mee in score
Wij steunen de voorliggende Grondwetswijziging voor een bindend correctief referendum; de PVV wil rechtstreeks gekozen burgemeesters.
Alleen een oudere (2023), niet direct vergelijkbare motie gevonden; geen recente motie na de verkiezingen 2025.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Politiek salarisBestuur & DemocratieNiet toetsbaartelt niet mee in score
25% salarisverlaging voor bewindslieden, Kamerleden en Europarlementariërs; afschaffen wachtgeldregeling voor politici.
Geen directe motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- KlimaatbeleidEconomie & FinanciënNiet toetsbaartelt niet mee in score
We trekken ons terug uit het VN-Klimaatakkoord, CO2-heffing afschaffen; we schrappen alle uitgaven uit het Klimaatfonds.
Gevonden moties (Bontenbal/Flach, Inge van Dijk) zijn ingediend door CDA/SGP-Kamerleden, niet door de PVV zelf; PVV-stemgedrag op deze moties niet vastgesteld.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Eigen risicoZorg & WelzijnNiet toetsbaartelt niet mee in score
Daarom schaffen wij het eigen risico volledig af, zodat niemand zorg mijdt door geldzorgen.
Gevonden moties (Paulusma/D66, Bushoff/GL-PvdA) gaan over gedeeltelijke verlaging, niet volledige afschaffing; geen PVV-eigen motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Sociale huurWonen & Ruimtelijke OrdeningNiet toetsbaartelt niet mee in score
Sociale huren met 10% verlagen.
Geen directe motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- SpoorbedrijfVerkeer & InfrastructuurNiet toetsbaartelt niet mee in score
NS en ProRail samen in één groot Nederlands Spoorbedrijf.
Nieuwe belofte; geen motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Digitale euroDigitalisering & PrivacyNiet toetsbaartelt niet mee in score
Geen eurobonds, geen Europese belastingen, geen digitale euro.
Zwakste vondst van de 32: PVV's programma besteedt nauwelijks aandacht aan digitalisering/privacy (zoektermen 'algoritme', 'privacy', 'cameratoezicht' gaven 0 treffers) — dit is de meest verdedigbare beschikbare belofte in deze categorie. Geen motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
Financiële haalbaarheid (CPB)
Alle partijenDe PVV leverde voor deze editie (10 oktober 2025) geen verkiezingsprogramma aan voor doorrekening door het CPB. Deelname aan Keuzes in Kaart is vrijwillig.
Stemt volgens verwachting?
OppositieIn de 206 recente stemmingen met een vergelijkbaar blok stemde PVV 155× zoals haar ideologisch verwante fracties en 51× afwijkend.
Afwijkende stemmen
- Motie van het lid Kostić over een plan over hoe baby's kunnen worden beschermd tegen PFAS in moedermelk
Stemde Tegen; verwante fracties (SGP, ChristenUnie, BBB) stemden Voor.
- Gewijzigde motie van de leden Boomsma en Van den Berg over de-industrialisering en weglek monitoren (t.v.v. 29023-673)
Stemde Tegen; verwante fracties (SGP, ChristenUnie, BBB) stemden Voor.
- Gewijzigde motie van de leden Patijn en Ceder over een regeringscommissaris UWV-problematiek aanstellen (t.v.v. 26448-876)
Stemde Tegen; verwante fracties (SGP, ChristenUnie, BBB) stemden Voor.
- Motie van de leden Martens-America en Straatman over zo spoedig mogelijk een wetsvoorstel indienen om ervoor te zorgen dat de politie undercover kan meekijken in besloten chatgroepen
Stemde Tegen; verwante fracties (SGP, ChristenUnie, BBB) stemden Voor.
- Motie van de leden Coenradie en Van der Plas over een verbeterplan voor mentale ondersteuning en het voorkomen van uitval van politiemedewerkers
Stemde Tegen; verwante fracties (SGP, ChristenUnie, BBB) stemden Voor.
“Verwachting” = de meerderheid van de drie ideologisch dichtstbijzijnde fracties op het spectrum. Afwijken is geen waardeoordeel.
Zetels over tijd
Zetels per verkiezing. Verifieer bij twijfel tegen de officiële Kiesraad-uitslagen.
De PVV is een rechts-nationalistische partij. Centrale thema's zijn het beperken van immigratie en asiel, nationale soevereiniteit en het beschermen van de koopkracht van burgers.
De PVV werd in 2006 opgericht door Geert Wilders en kent geen gewone leden; de partij draait om één politiek leider. Beperking van immigratie en een kritische houding tegenover de islam en de Europese Unie vormen kernthema's.
Waar de partij voor staat
- Economie: gemengd; behoud van sociale voorzieningen gecombineerd met lastenverlichting voor burgers.
- Sociaal-cultureel: conservatief en nationalistisch, met nadruk op Nederlandse identiteit.
- Europa: kritisch op de EU en voorstander van meer nationale zeggenschap.
De punten hierboven zijn samengevat ter oriëntatie. Raadpleeg altijd het actuele verkiezingsprogramma via de bronnen voor de volledige standpunten.
In het nieuws
Recente mediavermeldingen die automatisch aan Partij voor de Vrijheid (PVV) zijn gekoppeld. Berichtgeving van externe bronnen — mogelijk onvolledig.
Bronnen
- Kieskompas — politiek spectrum TK2023 (via Wikipedia 'Politiek spectrum')
- Officiële website PVV
- Verkiezingsprogramma PVV
- Historische uitslagen Tweede Kamer (1986–2021) — DNPP, Rijksuniversiteit Groningen
- Zetelverdeling Europees Parlement 1979–2024 (Nederland) — Parlement.com
- Zetelverdeling Eerste Kamer — Parlement.com