Politiek nieuws

Schermtijd voor kinderen onder twee jaar is schadelijk voor gezondheid

Schermtijd voor baby's en peuters jonger dan twee jaar is schadelijk voor de gezondheid. Uit groot onderzoek blijkt dat gebruik van tv, tablets of smartphones kan leiden tot slaapproblemen, oogproblemen en beperkte taalontwikkeling.

Live | Monumentale molen Veldhoven verwoest, treinverkeer nog verstoord

Hallo en welkom in dit blog. Hier houden we je op de hoogte van het weer in Nederland en de rest van Europa.

Live WK | Negen Afrikaanse landen door, record Messi: dit gebeurde er vannacht

Hallo en welkom in dit liveblog! Hier hou ik, Maartje van Schadewijk, je op de hoogte van alle ontwikkelingen op het WK voetbal. Veel plezier!

Video | Vlammen slaan uit panden in heel Nederland na blikseminslagen

De broeikas | Zo wordt het wel heel moeilijk om klimaatverandering te negeren

In de rubriek <em>De broeikas</em> schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan iedere zondag over wat hem opvalt. Deze week: de hitte confronteert heel Europa met de gevolgen van klimaatverandering. Wen er maar aan.

Na hitte komt verkoeling, maar later in juli mogelijk opnieuw tropisch

Na een reeks van hitte en onweer, komt er volgende week verkoeling. Juli begint wisselvallig, maar in de tweede helft van de maand is er opnieuw kans op tropisch weer.

Jongen (11) uit puin gered in Venezuela, nieuwe beving in hetzelfde gebied

In Venezuela is opnieuw een kind levend onder het puin vandaan gehaald nadat het land woensdagavond (lokale tijd) werd getroffen door twee zware aardbevingen, meldt interim-president Delcy Rodríguez. Het gebied kampte zaterdagavond met een nieuwe aardbeving.

Blikseminslag veroorzaakt door hele land branden, gewonde in Landsmeer

Op verschillende plekken in Nederland is in de nacht van zaterdag op zondag brand uitgebroken door blikseminslag. Bij een woningbrand na blikseminslag in het Noord-Hollandse Landsmeer is een persoon gewond geraakt.

Salderen stopt in 2027, wat moet je daar nou mee als zonnepaneleneigenaar?

Zonnepaneeleigenaren doen er vanaf 2027 verstandig aan slimmer om te gaan met hun opgewekte elektriciteit. Zelf gebruiken levert onder de streep dan meer op dan terugleveren, omdat de salderingsregeling stopt en terugleververgoedingen vaak laag zijn.

VS voert nieuwe bombardementen uit na volgende Iraanse aanval op tanker

De Amerikaanse strijdkrachten hebben zaterdagavond doelen in Iran onder vuur genomen, meldt het Central Command. Het gaat volgens de VS om een vergeldingsaanval. Washington beschuldigt Iran ervan dat het zaterdagochtend opnieuw een tanker in de Straat van Hormuz heeft aangevallen.

Zaterdag was de heetste dag ooit gemeten in Duitsland, Tsjechië en Denemarken

In Duitsland, Tsjechië en Denemarken werden zaterdag temperaturen gemeten die nooit eerder zijn gezien. In Zwitserland werd de heetste junidag ooit geregistreerd. Na het weekend zakken de temperaturen in het noorden van Europa weer onder de 30 graden.

Red Bull-teambaas Mekies biedt Verstappen excuses aan na crash in Oostenrijk

Teambaas Laurent Mekies heeft namens Red Bull Racing zijn excuses aangeboden aan Max Verstappen. De Nederlander <a href="https://www.nu.nl/formule-1/6401012/verstappen-crasht-in-kwalificatie-voor-gp-oostenrijk-russell-pakt-pole.html" target="_blank">crashte</a> bij de kwalificatie voor de Grand Prix van Oostenrijk door een defect aan de achtervleugel, iets waar Verstappen niets aan kon doen.

Bussen Hermes kunnen niet opladen vanwege hitte, dienstregeling Brabant plat

Busvervoerder Hermes heeft de dienstregeling in Zuidoost-Brabant grotendeels moeten stoppen. Doordat de oplaadinstallatie oververhit is, kunnen elektrische bussen niet geladen worden. Een woordvoerder bevestigt berichtgeving hierover door lokale media.

Servische president zegt te zullen opstappen: vervroegde verkiezingen

De Servische president Aleksandar Vučic zegt "binnen enkele weken" te zullen aftreden. Daarmee ligt de weg vrij voor vervroegde verkiezingen. Met name jongeren roepen al bijna twee jaar om zijn aftreden. Ze beschuldigen de regering van nalatigheid en corruptie.

NU+ | Hoge lasten en wisselende inkomens: jongeren komen moeilijker rond

Steeds meer Nederlandse jongeren hebben moeite om de <a href="https://www.nu.nl/economie/6400331/groeiende-groep-mensen-heeft-moeite-met-rondkomen-ondanks-stijgende-lonen.html" target="_blank">eindjes aan elkaar te knopen</a>, blijkt uit een rapport van Nibud. Lezers vragen zich af wat de oorzaken zijn van deze ontwikkeling. Volgens deskundigen spelen de onzekerheid door internationale spanningen en hoge woonlasten een belangrijke rol.

Marrit Steenbergen verbetert negen jaar oud wereldrecord op 100 meter vrije slag

Marrit Steenbergen heeft zaterdag het wereldrecord op de 100 meter vrije slag verbeterd. De Nederlandse zwemster kwam bij wedstrijden in Rome tot een tijd van 51,68 seconden.

Reddingswerkers halen in Venezuela twee dagen na bevingen baby onder puin

In de stad La Guaira in Venezuela is twee dagen na de dubbele aardbeving van woensdag een pasgeboren baby onder het puin gehaald. De komende uren zijn volgens reddingswerkers cruciaal om nog overlevenden te vinden.

Massaprotest Gaza komt niet van de grond: 'Overleven staat voorop'

Het geplande massaprotest in de Gazastrook van de zelfverklaarde 26 juni-beweging lijkt vrijdag enkele tientallen demonstranten op de been te hebben gebracht. Terughoudendheid, verdeeldheid en dreigementen van Hamas lijken de beweging parten te hebben gespeeld.

Naomi Sharon voor carrière naar L.A.: 'Krijg in Nederland niet wat ik zoek'

Naomi Sharon woont tegenwoordig in Los Angeles, waar ze haar zangcarrière naar een hoger plan wil tillen. De Rotterdamse zangeres bracht vrijdag haar tweede album <em>No Sleep In Paradise </em>uit. Ze wil een van de grootste internationale artiesten worden.

Verstappen snapt niks van crash in Oostenrijk: 'Auto voelde heel raar aan'

Max Verstappen kan niet verklaren waardoor hij zaterdag crashte in de kwalificatie voor de Grand Prix van Oostenrijk. De Red Bull-coureur zei na afloop dat zijn auto eerder in de ronde al raar aanvoelde.

Zoontje van Oranjespeler Cody Gakpo overleden tijdens zwangerschap

Het zoontje van Oranje-international Cody Gakpo en zijn vriendin Noa van der Bij is overleden tijdens de zwangerschap. Van der Bij meldt het tragische nieuws zaterdag op Instagram. Gakpo blijft bij de selectie van Oranje op het WK.

Verstappen crasht in kwalificatie voor GP Oostenrijk, Russell pakt pole

Max Verstappen is zaterdag gecrasht tijdens de kwalificatie voor de Grand Prix van Oostenrijk. De Nederlander had eerder wel een tijd neergezet in Q3, waardoor hij vanaf plek vijf begint aan de race. George Russell profiteerde en pakte pole.

Landelijke storing bij Rijkswaterstaat, eerste systemen weer in de lucht

De systemen waarmee Rijkswaterstaat onder meer bruggen, sluizen en snelwegborden bedient, zijn zaterdagmiddag ontregeld door een technische storing. Rijkswaterstaat waarschuwt voor vertragingen en stremmingen. Sommige systemen komen na ruim een uur weer langzaam op gang.

Man onder invloed belandt met auto op kerkhof en vernielt meerdere graven

Een man is zaterdagochtend in Gemert in Noord-Brabant met de auto ingereden op een kerkhof. De man was dronken en uit een speekseltest bleek dat hij ook andere verdovende middelen had gebruikt. Hij werd afgevoerd naar het ziekenhuis met lichte verwondingen.

Kán alcohol wel minder normaal worden? 'Een cola bestellen vereist al uitleg'

De overheid moet alcoholgebruik minder normaal maken, adviseert de Gezondheidsraad. Maar hoe kansrijk is dat? Niet helemaal onhaalbaar, zeggen wetenschappers tegen NU.nl. Maar dan moet de politiek de alcoholindustrie wel echt buiten de deur houden, en misschien iets doen aan die kinderchampagne.

Australië verstrengt socialemediaverbod voor kinderen en verdubbelt boetes

De Australische regering gaat het socialemediaverbod voor kinderen strenger handhaven. Een overheidsregulator krijgt meer bevoegdheden om overtredingen te onderzoeken en de boetes voor techbedrijven die de regels niet naleven te verdubbelen.

Ruimtetelescoop stort langzaamaan ter aarde, NASA start reddingsmissie

<a href="https://science.nasa.gov/mission/swift/swift-boost-mission/" target="_blank">Ruimtevaartorganisatie NASA</a> gaat een ruimtetelescoop proberen opnieuw omhoog te tillen. De Swift Observatory is namelijk langzaam aan het neerstorten. De reddingsactie moet ervoor zorgen dat de telescoop weer een aantal jaar meekan.

Noorse bondscoach zou Haaland de volgende keer weer rust geven: 'No-brainer'

De Noorse bondscoach Stale Solbakken heeft totaal geen spijt dat hij Erling Haaland en bijna alle andere basisspelers vrijdag rust gaf in het duel met Frankrijk op het WK voetbal. De Noren waren met de B-ploeg kansloos tegen de titelfavoriet: 1-4.

Bachelorette Diva Brons reageert op overlijden Mats Grotenbreg: 'Zo onwerkelijk'

Presentatrice Diva Brons heeft gereageerd op het <a href="https://www.nu.nl/voetbal/6400819/mats-grotenbreg-28-die-winnende-goal-hercules-tegen-ajax-maakte-overleden.html" target="_blank">overlijden</a> van Mats Grotenbreg. De Bachelorette van afgelopen seizoen, waaraan Grotenbreg meedeed, deelt op Instagram een emotioneel bericht. "Ik had je zo veel meer gegund."

JA21-leider Eerdmans: kabinet moet nu echt gaan kiezen tussen ons en Pro

JA21-leider Joost Eerdmans roept het kabinet richting Prinsjesdag op nu echt een keuze te maken tussen Pro en JA21. "Met beide samenwerken gaat niet", zei hij in zijn speech op het ledencongres in Ede. "Het kabinet kiest nu voor geitenpaadjes op het ritme van de Snollebollekes, van links naar rechts", vervolgde Eerdmans. "Maar ze zullen toch een keer moeten kiezen: gaan ze over links met Pro, of over rechts met ons?" Pro-leider Jesse Klaver liet eerder al weten ook niet met JA21 te willen samenwerken. Nu die partijen elkaar definitief uitsluiten, neemt de druk op het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA toe. De keuze tussen deze twee partijen ligt binnen de coalitie gevoelig: D66 werkt liever met Pro samen, terwijl de VVD juist de rechterkant opkijkt. Andere voor de hand liggende opties om een meerderheid in de Tweede Kamer te behalen zijn er niet. 'Graag of niet' Wat de keuze ook wordt, een aanpassing van het coalitieakkoord lijkt onvermijdelijk. Klaver wil alleen meewerken als de bezuinigingen op de sociale zekerheid worden teruggedraaid. Ook Eerdmans verhoogt vandaag zijn inzet: hij wil alleen instemmen met de financiële plannen van het kabinet als daar lastenverlichtingen in zitten. "We zijn in de positie dat we kunnen zeggen: graag of niet", lichtte Eerdmans zijn plan toe. "En zo niet, moeten ze een hoge prijs aan Pro betalen, die miljarden gaat kosten." Premier Jetten en minister Heinen (Financiën) voeren deze weken gesprekken met partijleiders van verschillende partijen om te kijken met wie ze een financiële deal kunnen sluiten. Het zijn volgens Eerdmans "prima" gesprekken, maar "je kan er ook geen peil op trekken". Zijn inzet is, naast een strenger asielbeleid en meer geld voor veiligheid, vooral: de vrijheidsbijdrage omlaag krijgen. Waarvan JA21 het geld voor de defensie-uitgaven precies wil betalen, is niet helemaal duidelijk. De partij zegt in ieder geval te willen bezuinigen op klimaatuitgaven, ambtenaren en ontwikkelingshulp. 'Beide benen op de grond' Vanaf de start van het kabinet presenteerde Eerdmans zich als constructieve partner op rechts voor het kabinet. Die rol pakt hij nog nadrukkelijker nu Forum voor Democratie, PVV en Groep Markuszower om uiteenlopende reden geen aantrekkelijke samenwerkingspartners voor het kabinet meer zijn. "Wij zijn verstandig rechts: stevig op de inhoud, beschaafd in de toon", zei Eerdmans tegen zijn leden. "Niet tegen alles om ertegen te zijn, geen opruiende uitspraken doen, maar met beide benen op de grond." JA21 kijkt ook naar SGP Als de coalitiepartijen voor samenwerking met JA21 kiezen, zijn ze er nog niet: er is dan nog een partij nodig voor een meerderheid. "Daarom is het heel belangrijk dat de SGP meedoet", aldus Eerdmans. Dan is er nog een andere hobbel: de Eerste Kamer, waar volgens Eerdmans een "grillige rechtse meerderheid" zit. Hij kijkt daarom uit naar de Provinciale Statenverkiezingen van maart volgend jaar. Na die verkiezingen wordt ook een nieuwe Eerste Kamer gekozen.

Podcast De Stemming: Lelijk beton, het stikstofslot en een banaan

Het was een spannende dag voor het kabinet en dan met name voor minister Van Essen van Landbouw want vanmiddag is officieel het stikstofpakket gepresenteerd. Wat staat daar precies in en zal de regering voldoende steun krijgen vanuit de Tweede Kamer? En wat vinden de boerenorganisaties van de plannen? Verder probeert minister Karremans te voorkomen dat de bruggen instorten en wat deden minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en minister Van den Brink van Asiel in Syrië? De Stemming Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen. Over deze podcast Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Schoolsluitingen in coronatijd: hoe schadelijk of noodzakelijk waren ze?

In de coronajaren zijn scholen en universiteiten maanden dicht geweest om de verspreiding van het virus tegen te gaan. De gevolgen voor kinderen en jongeren waren groot; depressie, leerachterstanden en ongelijkheid namen toe. Belangen van kinderen en jongeren stonden niet voorop in coronatijd, klonk het in de coronaverhoren van deze week. In de pandemie besloot het kabinet drie keer om de scholen dicht te doen, en elke keer voelde dat als "een nederlaag", zei Arie Slob. Hij was destijds minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en had naar eigen zeggen "één inzet" in die tijd: "Als het maar even kan en verantwoord is, de scholen openhouden." Drie keer ging dat dus niet en tussendoor hadden instellingen vaak te maken met beperkende maatregelen. Kinderen en jongeren werden niet per se ziek van het virus, maar wel van het beleid, betoogde kinderarts Károly Illy maandag. Na aandringen kwam hij in het adviesorgaan OMT, dat volgens hem door virologen en microbiologen werd gedomineerd. Eetstoornissen Kinderen en jongeren konden zich, doordat ze minder contact hadden met anderen, emotioneel en sociaal minder goed ontwikkelen, zei Illy. Ook eenzaamheid was een probleem. "We zagen beduidend meer meisjes met eetstoornissen in mijn ziekenhuis", aldus de kinderarts. "Ook waren er meer kinderen met suïcidale gedachten en pogingen tot zelfmoord." Schoolsluitingen werkten ook kindermishandeling in de hand, zei Illy. De kans dat er schadelijke dingen achter de voordeur gebeuren bij kinderen die opeens veel meer thuis zijn, is "levensgroot aanwezig". Volgens kinderombudsman Margrite Kalverboer stonden kinderen simpelweg "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de pandemie. Ze was woensdag hard in haar verhoor: "Het kabinet was sowieso de kinderen vergeten." Kinderrechten zijn ondergeschikt gemaakt, zei Kalverboer: En er was ook nog eens te weinig aandacht voor kwetsbaren, aldus de kinderombudsman. Kinderen in complexe gezinnen bijvoorbeeld hadden het moeilijk, omdat er te veel spanning was voor fatsoenlijk thuisonderwijs. Kalverboer schreef waarschuwende rapporten en brieven. "Er kwam geen reactie." Twee dagen later diende Slob Kalverboer van repliek. Haar woorden hadden hem "behoorlijk geraakt". "Wij hebben vanaf dag 1 heel goed geweten dat dit juist kinderen in kwetsbare situaties zou raken." Volgens hem konden leerlingen als het nodig was alsnog naar school komen. "We hebben ons daar maximaal voor ingezet." Buikpijn-verhalen Dat zei Nienke Luijckx, toenmalig voorzitter van LAKS, te herkennen. Zeker rond de eerste schoolsluiting werd geprobeerd kwetsbare kinderen op te sporen en te helpen. Maar "op den duur zijn we ons zorgen gaan maken over een grote middengroep." Bij het LAKS, dat opkomt voor scholieren, kwamen verhalen binnen waar Luijckx "buikpijn" van kreeg. De gevolgen waren groot, zag ook Paul Rosenmöller, in die tijd voorzitter van de VO-raad, belangenorganisatie van scholen in het voortgezet onderwijs. "De kansenongelijkheid nam toe." Niet alle leerlingen hadden een laptop en een eigen zolderkamer, sommige zaten "met zijn drieën aan een keukentafel". Overigens uitten Rosenmöller en andere getuigen tegelijk grote waardering voor het onderwijsveld dat voor een grote uitdaging stond. Met "flexibiliteit en energie" werd er snel geschakeld naar digitaal onderwijs toen dat moest. Scholieren hebben een te hoge prijs betaald, zei Rosenmöller: In minder scherpe woorden dan de kinderombudsman zei ook Rosenmöller dat de belangen van leerlingen geen grote rol speelden. "Minister Slob heeft de blaren op zijn tong gepraat, maar de besluiten werden gedomineerd door het ministerie van Volksgezondheid." Daar was de oud-minister het zelf niet mee eens. Hij zat bij veel overleggen en had daar ook invloed, zei Slob. Om bij die overleggen te zijn had hij wel zichzelf naar voren moeten schuiven bij toenmalig premier Rutte. Het is wellicht tekenend voor het idee dat de belangen van kinderen en jongeren niet meteen in beeld waren. 1,5 meter Toch nam via Slob ook 'het onderwijs' deel aan de discussie, schetste hij. Belangen van leraren en leerlingen stonden daarbij soms tegenover elkaar. Op enig moment was het loslaten van de 1,5 meter binnen de scholen "een missie". Het zou ervoor zorgen dat meer leerlingen naar school konden. Maar Slob kreeg veel weerstand van de vakbonden. Iets soortgelijks was aan de hand bij de derde schoolsluiting eind 2021, toen de nieuwe omikronvariant oprukte. "Die sluiting heb ik niet gewild", zei Slob, die de urgentie niet voelde. Toch ging hij uiteindelijk akkoord, ook vanwege de grote druk vanuit de onderwijssector. "Toen heb ik de stem van de docenten zwaar laten meewegen." Kijk hier naar de video van Nienke Luijckx over de problemen onder scholieren Slob vindt ook dat de stem van jongeren goed is gehoord. Hij roemde LAKS. "Misschien wel de jongsten aan tafel, maar met het meest volwassen gedrag." Toenmalig voorzitter Luijckx herkent dat ze werd gehoord door de minister, maar benadrukte dat bij besluiten het medisch belang altijd voorging. "Het idee was toch dat jongeren solidair moesten zijn." Ze denkt dat de coronatijd "zijn tol heeft geëist". De eerste schoolsluiting vanaf maart 2020 viel volgens Luijckx nog wel mee, maar de tweede sluiting in december 2020 noemt zij achteraf "bijna niet te verdedigen". Als LAKS-voorzitter zette zij zich er juist voor in de scholen zo lang mogelijk open te houden en snel weer te openen. Het pleidooi leverde haar flinke bedreigingen op, onder meer van leraren die bang waren om besmet te raken. "Dat heeft heel veel impact gehad op mezelf en op mijn omgeving." Luijckx is niet de eerste getuige die spreekt over bedreigingen. Kinderarts Illy deze week en viroloog Marion Koomans eerder deden er ook een boekje over open. Lees hier meer terug over de verhoren van deze week:

Kabinet wil Nederland gebied voor gebied van het stikstofslot halen

De ministerraad heeft groen licht gegeven voor een ingrijpend pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Veel maatregelen waren al uitgelekt. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen. Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Het streven wordt nu 42 tot 46 procent minder uitstoot in de landbouw en 50 procent in de mobiliteit en de industrie. Daardoor komt er ruimte voor grote (bouw-)projecten, die nu vaak geen stikstofvergunning kunnen krijgen. Om dat te bereiken wil het kabinet onder meer dat melkveehouders in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden. Dat betekent voor sommige boeren een vermindering. "Nederland staat te lang op slot", zei minister Van Essen van Landbouw op een persconferentie over de plannen. "Vandaag draaien we de sleutel weer om. En gebied voor gebied komt ons land weer in beweging." Belangrijk onderdeel van het pakket is dat er rond vijftien natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer komen, waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Rondom 85 andere natuurgebieden komt een zone van 500 meter. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben voor de boeren in deze zones. Veel bedrijven zullen moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren. De belangrijkste punten Er wordt 20 miljard euro extra uitgetrokken om de stikstofplannen te realiseren. Dat geld is voor een groot deel bedoeld om boeren te helpen om bijvoorbeeld over te schakelen naar nieuwe uitstootarme technieken. Ruim 2 miljard zal worden gebruikt voor natuurbeschermingsmaatregelen, zoals het aanpakken van de droogte. Van Essen benadrukte dat het kabinet boerenbedrijven niet gedwongen zal onteigenen. In plaats daarvan houdt hij een landelijke krimp van de veestapel in 2035 achter de hand als de uitstoot dan niet genoeg is gedaald. Hij denkt dat ook die "stok achter de deur niet nodig is". Hij vertrouwt erop dat de maatregelen die hij nu voorstelt genoeg doen om de stikstofuitstoot terug te dringen en zo de natuur te laten herstellen. 'Pakket werkt alleen als geheel' Het pakket aan stikstofmaatregelen functioneert volgens de landbouwminister alleen als geheel. De uitstootregels voor boeren werken bijvoorbeeld alleen als boeren ook ondersteuning krijgen. Vergunningen komen er alleen als de natuur voldoende herstelt. Eind dit jaar wil het kabinet toetsen wat het effect is van de maatregelen. Uiterlijk eind 2027 moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten. Het voorstel is nu eerst naar de Tweede Kamer gestuurd, waar het minderheidskabinet steun moet vinden bij oppositiepartijen. De verwachting is dat er de komende week al een debat over is. Daarna moet het nog door de Eerste Kamer, waar de coalitie ook een minderheid heeft. "Dit is nu het zevende jaar dat we in een politieke stikstofimpasse zitten, zei premier Jetten voorafgaand aan de presentatie. "Door gebrek aan keuzes in Den Haag staat eigenlijk het hele land stil en zitten heel veel mensen in onzekerheid, met name boeren." Hij gaf toe dat D66, VVD en CDA, de drie partijen die nu een coalitie vormen "daar voor een groot deel ook zelf voor verantwoordelijk zijn geweest" en dat dit een extra motivatie was om het nu te willen oplossen.

26/6 in Nieuwsuur: Ingrijpend stikstofplan bekend • Chaos op de Krim • Nederland gebukt onder hitte • Afslank

Akkoord over ingrijpend stikstofplan Het kabinet is het vannacht na lange onderhandelingen eens geworden over een ingrijpend plan om de stikstofstuitstoot te verminderen. Een definitief akkoord moet er vandaag in de minsterraad gegeven worden. Hoe zien de plannen er precies uit en wat verwachten politici en experts ervan? We bespreken het met diverse experts en belanghebbenden. Chaos op de Krim De Russische autoriteiten hebben vanochtend de noodtoestand voor de Krim uitgeroepen, het Oekraïense schiereiland dat sinds 2014 door Rusland wordt bezet. Oekraïne probeert de Krim te isoleren door verbindingen met het Russische vasteland aan te vallen en die tactiek lijkt succesvol. Voor bewoners van het schiereiland wordt het leven steeds ingewikkelder. Op de snelwegen staan veel mensen in de file in een poging het gebied te verlaten. Heet Een groot deel van Europa heeft te maken met extreme hitte. In ons land geldt code rood, bij meerdere Limburgse weerstations is 37 graden Celsius gemeten. Onze verslaggever is op pad met een hitte-expert van de Wageningen Universiteit. Hoe wapent hij zich tegen de uitzonderlijk hoge temperaturen? Afslankmiddelen razenpopulair Deze week duiken we in afslankmiddelen zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro, die een revolutie teweeg lijken te brengen in de geneeskunde. Vandaag deel 4 over de mentale en culturele gevolgen van dit middelengebruik.

Kabinet akkoord over ingrijpend stikstofplan, steeds meer details bekend

Het kabinet is het vannacht na lange onderhandelingen eens geworden over een ingrijpend plan om de stikstofstuitstoot te verminderen. Dat melden bronnen aan de NOS. Een definitief akkoord moet er vandaag in de minsterraad gegeven worden. De grote lijnen van het pakket lekten vorige week al uit, de afgelopen week zijn daar nog wijzigingen in aangebracht. In eerste instantie wilde het kabinet rond twintig grote natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer maken waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. In het definitieve plan zijn dat uiteindelijk vijftien zones geworden. Rondom 85 andere natuurgebieden komt een kleinere zone, van 500 meter. Voor veel boerenbedrijven in deze zones betekent het dat ze moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren om minder stikstof uit te stoten. Het kabinet heeft er lang over nagedacht om ook een strengere norm voor grondgebonden veehouderij in deze zones in te voeren. Het gaat dan om het maximum aantal koeien per hectare dat op de grond gehouden mag worden. Uiteindelijk is er toch gekozen voor één landelijke norm. In plaats daarvan komen er in de zones rond natuurgebieden wel stevigere eisen voor de stikstofuitstoot. Vandaag stikstofplannen kabinet naar buiten Minister Van Essen (Landbouw) presenteert vandaag samen met minister Karremans (Infrastructuur) en staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) alle plannen om de stikstofneerslag in Nederland om laag te brengen. De verwachting is dat zij die om 15.00 uur presenteren. Er is ook lang gesproken over de 'stok achter de deur': hoe wordt ervoor gezorgd dat bedrijven de stikstofuitstoot echt omlaagbrengen? Het kabinet wil daarvoor een landelijke generieke korting invoeren. Dat ligt gevoelig: als de beloofde vermindering van stikstofuitstoot er niet komt, betekent dat in het uiterste geval dat alle bedrijven in Nederland minder koeien mogen houden. Er komt daarnaast een rekenkundige ondergrens voor de stikstofuitstoot per provincie. In de ene provincie zal die eerder ingevoerd kunnen worden dan in de andere, afhankelijk van hoe de staat van de natuur is. Het betekent dat provincies waar minder stikstofgevoelige natuur is of waar de natuur al is hersteld al eerder de ondergrens mogen gebruiken dan provincies waar de opgave groter is. Om de boeren tegemoet te komen, wordt de kritische depositiewaarde uit de wet gehaald. Dat is het mechanisme waarmee wordt bekeken hoeveel stikstofneerslag een natuurgebied aankan. Het kabinet moet dan wel op zoek naar een andere manier om het effect van de uitstoot op de staat van de natuur te meten. Landelijk moet de stikstofuitstoot in de landbouw met 42 tot 46 procent verlaagd worden ten opzichte van 2019, zo is afgesproken. Daarvan is de afgelopen jaren al 18 procent behaald, zo berekende de Algemene Rekenkamer deze week. Vooral in de kippen- en varkenssector is de uitstoot al verlaagd, rundveebedrijven bleven daar tot nu toe bij achter. Waarom zitten we op een stikstofslot? Nederland is volgens Europese afspraken verplicht om ruim 160 natuurgebieden te beschermen. Maar dat lukt niet, doordat de stikstofuitstoot hoog is. Daardoor verdwijnen planten, insecten en vogels. In 2015 werd een oplossing bedacht: het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Bedrijven die stikstof wilden uitstoten, bijvoorbeeld om meer koeien te houden of een weg aan te leggen, kregen alvast toestemming om dat te doen. De compensatie voor de natuur zou later komen. Alleen werd die laatste belofte niet nagekomen want de stikstofneerslag bleef te hoog. De Raad van State zette daarom in 2019 een streep door de PAS-regeling, waardoor in één klap duizenden bedrijven illegaal werden. Ook vergunningen voor nieuwe projecten zijn sindsdien lastig te krijgen: rechters oordelen vaak dat daarvoor de stikstofuitstoot te hoog is. Nederland zit daardoor al jaren grotendeels op slot: bedrijven kunnen niet uitbreiden, woningen kunnen niet worden gebouwd en wegen kunnen niet worden aangelegd. Volgens verschillende schattingen loopt de schade voor de economie intussen in de miljarden tot tientallen miljarden per jaar.

Politiek wil vertrouwen van Moerdijkers terugwinnen, toekomst dorp nog onzeker

De publieke tribune van de Tweede Kamer zat vandaag vol met bewoners van het dorp Moerdijk. Op de agenda stond een debat over de toekomst van hun dorp. Dat moet mogelijk wijken voor de aanleg van energieprojecten en uitbreiding van het haven- en industrieterrein. Dat maakte de gemeente bekend toen het vorige kabinet er nog zat. Het huidige kabinet zei twee weken geleden dat er misschien toch minder grond nodig is voor alle projecten en dat het mogelijkheden ziet om het dorp te redden. Ondertussen zitten de Moerdijkers al jaren in onzekerheid. Sommigen hebben hun huis verkocht en zijn verhuisd, terwijl dat misschien niet nodig was geweest. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei, die het dossier nu onder zich heeft, richtte zich tot de Moerdijkers op de tribune. "Dit dossier is verre van goed gegaan de afgelopen jaren", zei hij. "Het moet anders en beter. We moeten het vertrouwen herstellen en dat is niet makkelijk." Economisch van belang Dat geldt ook voor de gemeente en de provincie Noord-Brabant. Die hebben naast bewonersbelangen ook een financieel belang in de haven en het industriegebied rondom Moerdijk. Voor het Rijk en de rest van het land is het gebied belangrijk voor windenergie en de ontwikkeling van waterstof. Veel Kamerleden willen dat het dorp behouden blijft, maar niet alle fracties zeggen daarbij "koste wat het kost", omdat de energieprojecten van groot belang zijn voor de economie. SP-leider Jimmy Dijk bedankte de Moerdijkers voor hun verhalen over hoe zij het beleven. "Als een speeltje waar je niet meer mee wilt spelen, zo slingert het kabinet het dorp rond." De SGP is bang dat het dorp Moerdijk verdwijnt door verkeerde inschattingen. "In Groningen zijn in het verleden drie dorpen verdwenen om ruimte te maken voor de industrie", zei Kamerlid Flach. "Maar die kwam niet en de dorpjes zijn er niet meer, alleen de begraafplaatsen." Maar het is ook niet de bedoeling dat over vijf jaar blijkt dat er voor industrie en energie toch meer ruimte nodig is, vindt de VVD. Kamerlid Müller: "Het dorp moet niet alleen op papier blijven bestaan, het moet ook gezond en prettig wonen zijn." Maandag afspraken maken De staatssecretaris begrijpt de wensen. "Het liefst zou je zo snel mogelijk zeggen: dit wordt het. Maar dat zou ook weer onzorgvuldig zijn." Maandag gaat hij met de gemeente en de provincie afspraken maken. Die gaan over hoe de komende tijd wordt vastgesteld wat er echt in het gebied van Moerdijk moet worden aangelegd, welke invloed dat heeft op de bewoners en of dat met of zonder behoud van het dorp kan. De Bat: "Het moet een gezamenlijk proces zijn."

Nieuwe noodmaatregel om volle cellen: meer gedetineerden overdag naar buiten

Om iets te doen aan de overvolle gevangenissen worden meer gedetineerden overdag vrijgelaten. Ze mogen dan, onder toezicht van bijvoorbeeld een enkelband, buiten de gevangenismuren werken. In de avond moeten ze dan weer terugkeren om in de cel te slapen. Dat wil staatssecretaris Van Bruggen van Justitie, melden bronnen aan de NOS. De gevangenissen zitten al langer hartstikke vol en er is een tekort aan personeel. Daarom komt de D66-bewindsvrouw met een 'actieplan' voor het gevangeniswezen. Dat wordt naar verwachting vrijdag in de ministerraad besproken. Ze wil de criteria verruimen zodat meer gevangenen mee mogen doen aan bestaande programma's met buiten werken en binnen slapen. Een ander belangrijk punt in het actieplan is dat kortgestraften minder begeleiding krijgen bij terugkeer in de samenleving. Dat scheelt personeel, is het idee. En bovendien zou bij deze gedetineerden, die hooguit twaalf weken in de cel zitten, de focus op re-integratie toch minder nodig zijn. Nog eerder vrijlaten? Als dit soort maatregelen toch onvoldoende werken om de enorme tekorten op te lossen, denkt het kabinet aan nog meer noodmaatregelen. Nu al worden gevangenen, onder voorwaarden, twee weken eerder vrijgelaten om zo plaats te maken in de cellen. Het kabinet denkt eraan om dat te verlengen en mensen nog eerder vrij te laten. Maar dat is dus alleen een optie als het actieplan onvoldoende werkt. Nu komen gedetineerden alleen in aanmerking voor eerdere vrijlating als ze een gevangenisstraf van korter dan een jaar hebben gekregen. Als er tekorten blijven bestaan, denkt het kabinet eraan om ook die termijn op te rekken. Gevangenen die een straf hebben tot twee jaar zouden dan eerder vrijgelaten mogen worden. Maar ook dat is alleen een optie voor als het andere niet werkt. Meer geld In de minderheidscoalitie is er veel discussie geweest over de maatregelen om 'code zwart' in de gevangenissen te bestrijden. De regeringspartijen zijn er bijvoorbeeld niet over uit hoeveel geld er nodig is om de problemen in het gevangeniswezen op te lossen. Eerder zei de Dienst Justitiële Inrichtingen, die verantwoordelijk is voor de gevangenissen, dat er naast maatregelen ook honderden miljoenen euro's per jaar nodig zijn om ervoor te zorgen dat iedereen wél helemaal zijn of haar straf kan uitzitten. Het kabinet heeft daarna wel extra geld uitgetrokken, maar niet meer dan 75 miljoen euro voor volgend jaar.

Ministers op bezoek in Syrië: ook werken aan gedwongen terugkeer

Een hoge kabinetsdelegatie heeft vandaag een bezoek gebracht aan Syrië. Vicepremier Van den Brink (minister van Asiel en Migratie) en minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) hebben in hoofdstad Damascus gesproken met onder anderen president Sharaa over de wederopbouw van het land na de val van het Assad-regime en het terugnemen van Syriërs die nu nog in Nederland zijn. Nederland draagt al bij aan de wederopbouw van het land en wil die samenwerking nu verdiepen. Dat is ook in het belang van ons land, zegt het kabinet. Als Syrië weer stabiel wordt, is het ook makkelijker om Syriërs, die gevlucht voor het geweld naar Nederland zijn gekomen, te laten terugkeren. De hoop is dat ze dat vrijwillig doen, maar Van den Brink en Berendsen hebben met de autoriteiten in Damascus ook gesproken over het mogelijk maken van gedwongen terugkeer. Dat moet dan gaan gelden voor Syriërs die aan het einde van hun asielprocedure te horen hebben gekregen dat ze niet mogen blijven. Het kabinet wil graag dat de Syrische regering die onderdanen terugneemt. De NOS sprak de ministers na afloop. Van den Brink wijst erop dat er nog veel Syriërs in Nederland in procedure zitten. "Maar nu er een einde is gekomen aan de oorlog leiden die procedures vaak niet meer tot een verblijfsvergunning. Daarom zijn we op zoek naar nieuwe afspraken met Damascus." 'Hoopvolle verhalen' Volgens de minister hebben de autoriteiten in Syrië er ook behoefte aan dat de mensen terugkeren. Ze kunnen een bijdrage leveren aan de wederopbouw. "Als je mensen spreekt dan hoor je ook hoopvolle verhalen, van mensen die de schouders eronder willen zetten en het land willen ontwikkelen." De Syrische regering staat open voor gesprekken over het terugnemen van onderdanen die uitgeprocedeerd zijn, stelt Van den Brink. "Maar wel als onderdeel van een breder partnerschap dat ook over economische ontwikkeling en reconstructie van Syrië gaat." Damascus wil bijvoorbeeld graag profiteren van de Nederlandse kennis over landbouw. Op dit moment verblijven er 150.000 Syriërs in ons land. Sinds de val van het regime van president Assad eind 2024 zijn er 1440 mensen vrijwillig teruggegaan naar hun thuisland. Om terugkeer te stimuleren krijgen volwassenen op dit moment een vergoeding van 3000 euro en kinderen 1800 euro. Muhamad kreeg 2800 euro om terug te keren, en vertelde eind vorig jaar dat dat voor hem niet genoeg is: Het gaat langzaam beter met Syrië, maar er moet nog veel gebeuren in het land, constateren de ministers. Ze hebben tijdens hun bezoek de afspraak gemaakt dat er een gezamenlijk comité komt om structureel te kunnen samenwerken op de onderwerpen wederopbouw, economische ontwikkeling en terugkeer. In dat comité komen ambtenaren van beide regeringen. Minderheden Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken ziet het bezoek van vandaag als "een volgende stap om de diplomatieke banden tussen Syrië en Nederland aan te halen". De betrekkingen stonden lang op een laag pitje. Ook Berendsen ziet dat de overgangsregering van Sharaa voor grote uitdagingen staat. Hij benadrukt dat de rechten van alle minderheden moeten worden gerespecteerd. Van den Brink en Berendsen hebben daarom vandaag ook gesproken met religieuze leiders uit de christelijke, Koerdische, druzische en alevitische gemeenschap in Syrië.

Wie erft jouw wachtwoorden en crypto? Kamerlid pleit voor meer bewustzijn

Wat gebeurt er met je Facebook-account als je dood bent? Met foto's die online staan of je bitcoin? Hoe wil je digitaal voortleven of worden herdacht? Het overgrote deel van de Nederlanders heeft hier nog nooit over nagedacht en daar wil Kamerlid Barbara Kathmann (Pro) wat aan doen. Ze komt met twee voorstellen om mensen bewust te maken van hun digitale nalatenschap. Ten eerste roept ze het kabinet op om een grootscheepse campagne te starten en daarnaast wil ze dat alle cursussen op het gebied van digitale vaardigheden, bijvoorbeeld voor ouderen, ook het onderdeel 'digitale nalatenschap' behandelen. Kathmann, die in de Kamer vaak met tech bezig is, zegt dat ruim acht op de tien mensen niets hebben geregeld op dit gebied. "Dat levert echt bureaucratisch schrijnende situaties op." Rompslomp Soms worden afscheidsbrieven van mensen heel laat gevonden, omdat ze achter wachtwoorden zitten die bij nabestaanden niet bekend zijn, schetst het Kamerlid. Of nabestaanden kunnen niet bij de cryptomunten van een overledene. "Je wil niet met deze rompslomp bezig zijn als je rouwt." Josanne Ganzevles van de Alliantie Digitaal Samenleven kent nog veel meer voorbeelden van ingewikkelde situaties. Soms moeten nabestaanden bijvoorbeeld "nadenken over het openen van een telefoon met face-id of vingerafdruk". Met het gezicht of de vinger van de overledene dus. "Dat is toch verschrikkelijk?" Haar Alliantie Digitaal Samenleven is een campagne begonnen: 'Data na de Dood'. In acht stappen wordt daar verteld hoe je je digitale nalatenschap kan vastleggen. "Je zet je nabestaanden voor een dilemma als je niets regelt", zegt Ganzevles. Verdergaande regels Ze is blij met het initiatief van Kathmann, maar ziet ook ruimte voor verdergaande regels. Volgens Ganzevles zou het goed zijn om bijvoorbeeld socialemediaplatforms te verplichten om gebruikers opties te geven wat er met hun data gebeurt na overlijden. Nu doen sommige dat wel en andere niet. "Dat is verwarrend voor mensen." Kamerlid Kathmann wil haar ideeën vandaag bespreken in een debat en volgende week een concreet voorstel indienen. Dan zal blijken wat het kabinet ervan vindt en of een meerderheid van de Tweede Kamer ervoor te porren is.

Kamer bezorgd over geldgebrek infrastructuur, maar niet eens over oplossingen

Eind deze week maakt het kabinet bekend welke 'grote knopen' het wil doorhakken om het stikstofprobleem aan te pakken, de natuur te herstellen en meer woningen te bouwen. Daarbij doemt meteen een nieuw vraagstuk op: welke bruggen en wegen kunnen in ons land worden aangelegd of hersteld nu het kabinet miljarden tekortkomt? In maart schreven de bewindslieden Bertram (CDA) en Karremans (VVD) al een waarschuwingsbrief aan de Kamer. "80 miljard is er nodig", schreven ze, "maar zoveel geld is er niet". De brief ging vergezeld van een oproep aan de Kamer om samen scherpe keuzes te maken. Probleem is wel dat Kamer nog bepaald niet op een lijn zit, bleek in een debat vanavond. Uit een voorafgaand verstuurd 'afwegingskader' valt op te maken dat onderhoud wat het kabinet voorgaat op nieuwe projecten. En het moet "desnoods maar lelijk zijn", voegde Karremans er in het debat aan toe. Hij komt uit Rotterdam, "dan ga je lelijkheid vanzelf waarderen". Wat moet als eerste aangepakt? Grote zorgen hebben partijen in de Kamer allemaal. "Niet normaal", noemt de ChristenUnie het tekort van 80 miljard euro tot 2040. Een meerderheid lijkt het eens met de nadruk op onderhoud, maar plannen voor nieuwe infrastructuur mogen niet zomaar verdwijnen, vindt een deel. VVD-Kamerlid Bikkers spreekt van een huis waar de kozijnen en tuin veel onderhoud nodig hebben, maar tegelijkertijd het dak lekt en eerst moet. Wat in deze beeldspraak het dak is, leggen partijen verschillend uit. Zo vindt Pro dat de veiligheid van dijken en waterkeringen voorop moet staan, er een kilometerheffing moet komen en de sterkste schouders meer moeten gaan dragen. De VVD is daar niet voor en pleit gezien de files ook voor nieuwe wegen. "Als het hele land stilstaat, wordt het geld niet verdiend", zegt Bikkers. BBB en CDA hameren juist weer op de bereikbaarheid van de regio's. PVV-Kamerlid Prickaertz noemt lastenverzwaringen via een kilometerheffing een slecht plan en ziet de oplossing in het weghalen van geld bij ontwikkelingshulp. Elders naar geld zoeken Partijen ruziën ook over de oorzaken van het geldtekort. D66 en de PVV jijbakken over wie er wanneer meeregeerde en Pro-Kamerlid De Hoop geeft "rechtse kabinetten met de VVD de schuld". VVD'er Bikkers noemt dat "gezien alle investeringen" een "onterecht verwijt". SGP-leider Stoffer zou "het verleden ook wel kunnen oprakelen" maar zei "liever vooruit" te willen kijken. Het lijden kan wel eens groot worden en zou een zogenoemde kasschuif, waarbij geld dat voor latere jaren bestemd is nu naar voren wordt gehaald, uitkomst kunnen bieden? Ook willen onder meer SGP, ChristenUnie en CDA dat Karremans en Bertram naar geld zoeken bij andere departementen, zoals defensie. Het probleem gaat volgens hen immers verder dan de begroting van infrastructuur. Code zwart? Is het nu code zwart, wil JA21-Kamerlid Goudzwaard van Karremans weten. Die term neemt Karremans niet over. Keuzes maken doet pijn, zegt hij, maar Kamer en kabinet kunnen samen iets bereiken. Hij roemt het verleden en wat er in ons land allemaal al gebouwd is. Daar "mogen we ook trots op zijn" en gaan we "nu goed voor zorgen". Na de zomer komen hij en Bertram met een lijst die inzichtelijk maakt wat waar nodig is en wat dat kost, zodat de Kamer kan meedenken. Wat Karremans betreft is het "terug naar de basis: beton, staal en rails". Het optimisme slaat nog niet bij alle Kamerleden aan. Onder meer de PVV en Pro hebben het idee vandaag niet veel verder gekomen te zijn. De Hoop (Pro) vindt dat er "nog veel open ligt" en had meer urgentie verwacht van Karremans in de zoektocht naar meer geld, bijvoorbeeld door "de deur bij de minister van Financiën plat te lopen".

Tweede Kamer: posters op Schiphol niet genoeg tegen verminking meisjes

Het kabinet moet sneller komen met een uitreisverbod voor meisjes die het risico lopen genitaal verminkt te worden in het buitenland. De Tweede Kamer is het wachten zat, zeggen Kamerleden van VVD, CDA en SP. "Het is nu twee weken voor de zomervakantie en het is zo'n verschrikkelijke idee dat dit meisjes gaat overkomen", zegt CDA-Kamerlid Armut. "We moeten gewoon alles op alles zetten." Een uitreisverbod kan de rechter opleggen. "Dat is beter dan op Schiphol tegengehouden moeten worden." Ouders of andere familieleden die de verminking in het buitenland laten uitvoeren, kunnen al strafrechtelijk worden vervolgd. Ook het besnijden of laten besnijden in Nederland is strafbaar. Maar tot op heden is er nog niemand veroordeeld. "Daar gaat er wat ons betreft echt wat mis", zegt Armut. Zij wil dat de daders opgespoord en vervolgd worden. Dat het meestal om ouders of directe familie gaat, maakt het voor de meisjes zelf en hun omgeving moeilijk om een melding te doen. Meldplicht De Kamer wil daarom toch toe naar een adviesplicht voor scholen, huisartsen en andere zorgverleners. Zij moeten, als zij vermoeden dat een meisje risico loopt, advies inwinnen bij Veilig Thuis. Over een meldplicht en het uitreisverbod wordt al jaren gepraat, zonder resultaat. "Er moet wetgeving komen met een uitreisverbod, wetgeving over een adviesplicht en wetgeving tegen het goedpraten of aanprijzen van genitale verminking", zegt VVD-Kamerlid Becker. "Brieven naar scholen en posters op Schiphol zijn mooi, maar niet genoeg." Ook zou de marechaussee beter getraind kunnen worden om op luchthavens mogelijke slachtoffers tegen te houden. In het regeerakkoord staat dat er een uitreisverbod komt bij risico op genitale verminking of huwelijksdwang. Begin april vroeg Becker aan het kabinet of er binnen twee maanden een wetsvoorstel op tafel kan liggen. Uiteindelijk kreeg zij in juni antwoord dat dat niet zo snel kan. Er vindt op dit moment een juridische 'verkenning' plaats naar allerlei maatregelen tegen eergerelateerd geweld, zoals een uitreisverbod. Op zijn vroegst wordt daar begin 2027 meer over bekend. Al heel lang aan het verkennen "Ze zijn al heel lang aan het 'verkennen'. Het schiet gewoon niet op, we moeten actie ondernemen", zegt SP-Kamerlid Dobbe. "Het was in het vorige regeerakkoord al afgesproken en nu ook weer in dit regeerakkoord", zegt Becker. Er zijn genoeg voorbeelden te vinden in andere Europese landen die Nederland kan overnemen, zeggen zij. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld zijn zogenoemde beschermingsbevelen, protection orders, ingevoerd. Partijen die weten dat een vrouw of meisje risico loopt - ook hulpverleners, leraren of familieleden - kunnen aan de rechter om zo'n maatregel vragen. Naar schatting lopen een paar duizend meisjes die in Nederland wonen het risico verminkt te worden. In Nederland wonen zo'n 40.000 vrouwen die dat in het verleden is overkomen. Zij kampen met ernstige gezondheidsklachten en trauma's. In Europa gaat het om 600.000 vrouwen.

Wachttijd bij UWV voor keuring arbeidsongeschiktheid blijft oplopen

Ondanks diverse maatregelen slaagt het UWV er steeds vaker niet in om binnen zes maanden te beoordelen of iemand recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Op dit moment moeten meer dan 11.000 mensen langer dan een half jaar wachten op een WIA-keuring. Dat zijn er ruim 3000 meer dan vorig jaar en dat is zorgelijk, schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken aan de Tweede Kamer. Hij roept vakbonden en werkgevers dan ook opnieuw op te komen praten over een herziening van het stelsel. Dat piept en kraakt, volgens de minister. Mensen die erin zitten komen er maar moeilijk uit en de regelingen kosten veel geld. Wie wacht op een keuring krijgt ondertussen een voorschot. Dat geld hoeft niet terugbetaald te worden als blijkt dat je te veel hebt gekregen of geen recht hebt op een uitkering. Volgens Vijlbrief ligt de oorzaak voor de lange wachttijden bij het UWV, dat meer tijd nodig heeft "om de eigen organisatie bij te sturen". De uitkeringsinstantie kampt al jaren met een tekort aan artsen die de keuringen moeten uitvoeren. 865.000 mensen arbeidsongeschikt Om de achterstanden te verkleinen wil de minister nog meer taken van keuringsartsen neerleggen bij andere medewerkers van het UWV. Dan kan hetzelfde aantal artsen tot meer beoordelingen komen. Ook wil het kabinet strengere regels voor het aanvragen van een herkeuring, om zo de werklast te verminderen. Het aantal werknemers dat langer dan twee jaar ziek is en dan recht heeft op een WIA-uitkering loopt al een tijd snel op. Vooral 60-plussers veroorzaken die stijging. Op dit moment hebben zo'n 865.000 mensen in Nederland een uitkering omdat ze arbeidsongeschikt zijn. Jaarlijks stromen er ongeveer 60.000 nieuwe gevallen in. Bij de invoering van de WIA, in 2005, waren dat er 35.000 per jaar. Ook bezuiniging Het kabinet wil het hele arbeidsongeschiktheidsstelsel hervormen. "Het plakken van pleisters en het doen van kleine aanpassingen gaat de problemen niet structureel oplossen", schrijft Vijlbrief. Daarom wil hij graag om de tafel met de vakbonden en de werkgevers. Maar die zijn juist boos omdat het minderheidskabinet ook miljarden wil bezuinigen op de sociale zekerheid. Deze week zijn er daarom diverse stakingsacties. Aanstaande vrijdag is door de bonden uitgeroepen tot landelijke actiedag. Naast het tekort aan keuringsartsen is het UWV ook veel tijd kwijt aan het herstellen van allerlei fouten die eerder gemaakt zijn bij het beoordelen van aanvragen voor een WIA-uitkering of een Wajong-uitkering voor jonge arbeidsongeschikten. Vijlbrief schrijft aan de Tweede Kamer dat de instantie inmiddels wel veel minder fouten maakt. De achterstanden bij de Wajong-uitkeringen lopen terug en de verwachting is dat er eind dit jaar geen wachtlijst meer is. Bij de WIA ligt dat heel anders. Nu staan daar ongeveer 30.000 mensen op de wachtlijst. Net als zijn voorganger Van Hijum verwacht Vijlbrief dat de wachtlijst voor die uitkering de komende vier jaar zal oplopen naar 100.000 tot mogelijk 150.000 mensen.

Tweede Kamer wil dat IND weer telefoons van asielzoekers gaat uitlezen

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet weer mobiele telefoons en andere gegevensdragers van asielzoekers gaan uitlezen. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt een voorstel daarover van JA21. Sinds een paar weken worden de telefoons niet meer uitgelezen bij het checken van een vluchtrelaas, omdat er onvoldoende juridische basis voor is. Maar een meerderheid vindt het voor de veiligheid en de belangen van Nederland noodzakelijk dat de controles van de telefoons blijven bestaan. Door bijvoorbeeld foto's en contactenlijsten te onderzoeken kan worden gecontroleerd of het vluchtverhaal dat een asielzoeker vertelt wel klopt, redeneren voorstanders. In andere EU-landen gebeurt het ook en als Nederland als enige stopt kan dat asielzoekers aantrekken, vreest de Kamer. "Zeker als ze iets te verbergen hebben", staat in de motie. Privéleven De Raad van State oordeelde vorig jaar dat het uitlezen van een mobiele telefoon "een vergaande inkijk is in iemands privéleven die zonder deugdelijke wettelijke grondslag niet mag plaatsvinden". De Vreemdelingenwet biedt die grondslag volgens de Raad van State niet. Het kabinet werkt aan een wetswijziging, maar dat kan nog wel even duren. Na de uitspraak van de Raad van State werd asielzoekers om toestemming gevraagd om hun telefoons te onderzoeken. Maar de Inspectie Justitie en Veiligheid tikte minister Van den Brink van Asiel en Migratie daar onlangs over op de vingers. Toestemming vragen compenseert niet het gebrek aan wettelijke basis, vindt de inspectie. Bovendien zit een asielzoeker in een afhankelijke positie. "De telefoon niet afgeven, kan in zijn beleving mogelijk zijn asielprocedure schaden", schreef de inspectie. De IND besloot daarop helemaal te stoppen met het uitlezen, totdat de wetswijziging er is. De Tweede Kamer wil die wetswijziging ook, maar roept het kabinet nu op om tot die tijd "de oude praktijk" voort te zetten. Het zou "onverantwoord, riskant en schadelijk" zijn om met het uitlezen van de telefoons te stoppen, staat in de motie die ook werd gesteund door de regeringspartijen VVD en CDA.

‘Eenzaam’ of ‘enorm veilig’? Niet elk OMT-lid ervoer genoeg hulp bij bedreiging

"De overheid had wat meevoelender mogen zijn", zei de zichtbaar geëmotioneerde ex-kinderarts Károly Illy vandaag tegen de coronacommissie. Tijdens de pandemie werd hij als OMT-lid bedreigd en de arts ervoer te weinig steun van de overheid. "Ik heb me best eenzaam gevoeld." Illy vertelde over de impact van de bedreigingen op hem en zijn gezin, en zijn slechte ervaring bij het doen van aangifte. Zijn verhaal maakte indruk op andere leden van het Outbreak Management Team. Een aantal van hen heeft juist wel veel hulp van instanties ervaren in de coronaperiode, waarin ze volop te maken kregen met bedreigingen. Daarmee lijkt het erop dat niet elk OMT-lid dezelfde ondersteuning heeft gehad. 'Omgekeerde wereld' Viroloog Marion Koopmans, die via sociale media werd bedolven onder beledigingen en bedreigingen, herkent in het verhaal van Illy hoe lastig het is om iemand hiervoor te laten vervolgen. "Het feit dat je bedreigd bent volstaat niet, je moet er echt serieuze impact van ervaren", zegt ze tegen de NOS. "Daarnaast krijg je al snel het idee dat je er niet veel mee opschiet om aangifte te doen." Volgens haar is sprake van een "omgekeerde wereld", waarin de bedreigde beveiligd wordt en de schuldige vaak vrijuit gaat. Kinderarts Illy probeerde in 2022 aangifte te doen. "Na de zoveelste doodsbedreiging had ik besloten: nu is het genoeg." De kinderarts zei vandaag dat de politie de aangifte aanvankelijk niet had geaccepteerd. "De politie zei: 'tegen de muur met die man', dat kan van alles betekenen." Bekijk hier het emotionele pleidooi van Illy: Uiteindelijk lukte het volgens Illy toch om aangifte te doen met dank van OMT-voorzitter Jaap van Dissel en een strafrechtadvocaat. "De politie was schoorvoetend bereid om mijn aangifte te accepteren", zei Illy tegen de coronacommissie. "Dat zou niet zo moeten zijn. De overheid zou voor de OMT-leden gewoon een nummer moeten hebben dat altijd te bellen is." 'Ik voelde me ongelofelijk veilig' IC-arts en OMT-lid Diederik Gommers heeft dit heel anders beleefd. Hij zegt aan de telefoon dat politie en justitie bij hem juist heel proactief te werk gingen. Gommers, die uitgroeide tot mediapersoonlijkheid tijdens de coronacrisis, had naar eigen zeggen een kort lijntje met de autoriteiten. "Op het moment dat de bedreigingen toenamen, namen ze contact met me op. Ik heb zelfs een noodknopje gehad en een app op mijn telefoon voor als ik werd lastiggevallen. Dus ik heb me ongelofelijk veilig gevoeld." Gommers schat dat hij tussen de vijf en tien keer aangifte heeft gedaan van bedreiging. Dat heeft in ieder geval tot een taakstraf geleid voor een 50-jarige man uit Aalsmeer. 'Goed geregeld' Microbioloog Jan Kluytmans zegt dat hij onder de indruk is van het verhaal van Illy, maar het geschetste beeld zelf niet herkent. "Mijn ervaring is gelukkig anders maar dat zegt niets over zijn situatie", aldus Kluytmans. Hij heeft in tegenstelling tot Illy juist een positieve ervaring. "Van nationale instanties tot lokale politie, er werd naar me geluisterd en er werd, zover ik daar zicht op had, ook echt iets met mijn meldingen gedaan". Waar Illy zei geen aanspreekpunt te hebben gehad over de bedreigingen, benoemt Kluytmans dat hij dat wel had. "Er waren speciale mensen die ik kon contacteren en ik voelde me nooit alleen". Ook hij heeft in de coronaperiode aangifte gedaan naar aanleiding van een bedreiging aan zijn adres. Ook hoogleraar infectiepreventie Andreas Voss en arts-microbioloog Marc Bonten hebben het anders ervaren dan Illy. "Bij bedreigingen konden wij het RIVM contacteren en daar stonden mensen klaar om ons te helpen", zegt Bonten. Ook Voss is zeer positief over de begeleiding die hij vanuit de overheid kreeg tijdens zijn werk voor het OMT. "Alles was goed geregeld." Beperkt ervaringen uitgewisseld Illy zegt in reactie tegen de NOS dat de OMT-leden hier slechts beperkt ervaringen over hebben uitgewisseld. Hij geeft aan dat hij daardoor ook niet weet hoe het kan dat anderen zich niet in zijn verhaal herkennen. Illy benadrukt dat hij het tegenover de coronacommissie heeft gezegd zoals het voor hem was. "Het Openbaar Ministerie is geschrokken van de verklaring die kinderarts Illy heeft afgelegd", laat het OM weten in een verklaring. Er wordt bevestigd dat er in 2022 een aangifte van Illy was binnengekomen. Destijds is afgewogen dat er te weinig grond was om over te gaan tot vervolging. Het OM zegt dat het contact opneemt met Illy over de afhandeling van de aangifte. Voor de publicatie van het eindrapport van de coronacommissie gaat het ministerie van Justitie niet in op individuele verhoren, zegt het ministerie desgevraagd.

Voor het eerst levensbeëindiging bij een ongeneeslijk ziek jong kind

Voor het eerst heeft een arts in Nederland het leven beëindigd van een ernstig ziek kind. Minister Hermans van Volksgezondheid schrijft aan de Tweede Kamer dat de melding daarover eind vorig jaar is binnengekomen bij de speciale commissie die is ingesteld om deze vorm van euthanasie te beoordelen. Sinds 2024 bestaat de mogelijkheid om in overleg met de ouders actief het leven te beëindigen van kinderen tussen de 1 en 12 jaar die ondragelijk en uitzichtloos lijden. Tot die tijd kon dat alleen bij pasgeborenen en kinderen boven de 12. De beoordelingscommissie heeft naar de zaak gekeken en de betrokken arts gesproken, schrijft Hermans. Het oordeel van de commissie is doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie (OM). Dat moet uiteindelijk beoordelen of de arts volgens de wet heeft gehandeld. Het zwaarwegende advies van de beoordelingscommissie wordt binnenkort openbaar gemaakt. In haar brief vermeldt Hermans geen verdere details over de zaak, zoals de leeftijd van het kind of het ziektebeeld. Lijden verzachten niet mogelijk Toen de wet twee jaar geleden in werking trad, was de verwachting dat het om niet meer dan vijf gevallen per jaar zou gaan. De regeling is bedoeld voor kinderen van wie de verwachting is dat ze binnen afzienbare tijd zullen overlijden en bij wie het niet goed mogelijk is om hun lijden te verzachten. Ze hebben vaak aangeboren afwijkingen aan hersenen, longen of het hart, of stofwisselingsziekten. In het verleden kon er alleen palliatieve sedatie worden gegeven of kon besloten worden de kinderen geen eten en drinken meer toe te dienen en ze zo te laten 'versterven'. Dat proces kan soms weken duren. De regeling lag politiek gevoelig, omdat het gaat om wilsonbekwame kinderen. Maar ook sommige deskundigen uitten hun twijfels. Artsen zouden bang kunnen zijn voor vervolging, omdat het OM en niet de beoordelingscommissie het finale oordeel velt over hun handelen.

Live | Iran meldt vergeldingsaanvallen op doelen in Koeweit en Bahrein

Hallo en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de oorlog in het Midden-Oosten en de gevolgen daarvan voor de rest van de wereld.

Eerste speech nieuwe PvdD-leider Teunissen, volgt verbrede koers van voorganger

Klimaat, dieren en natuur moeten op 1 staan, maar er is meer dat kwetsbaar is. Dat is de boodschap van de nieuwe leider van de Partij voor de Dieren, Christine Teunissen. Ze gaf vandaag op een congres in Den Bosch haar eerste speech sinds ze het roer van de partij deze maand overnam van Esther Ouwehand. Teunissen solliciteerde in haar toespraak voor "de vacature van klimaatdrammer". Dat was een tijd de geuzennaam van D66'er Rob Jetten, maar volgens de fractievoorzitter van de PvdD is hij veranderd "in een minister-president die niet meer dramt" en "die zich heeft overgeleverd aan de fossiele VVD". Het kabinet van D66, VVD en CDA doet volgens de leider van de Partij voor de Dieren veel te weinig om klimaatverandering tegen te gaan. Ze noemde het openen van Lelystad Airport, "miljarden belastinggeld in de bodemloze put die Tata Steel heet" en het afschaffen van de CO2-heffing voor grote bedrijven. Hoe het dan wel zou moeten, wist Teunissen ook. Wat haar betreft moet er een einde komen aan de bio-industrie, iets waar de partij al sinds jaar en dag vurig voor pleit. Ook moet er scherper worden gekozen voor zon- en windenergie en moeten de grote vervuilers "eindelijk" betalen voor hun vervuiling: "Zodat Nederland kiest voor een economie binnen de grenzen van de planeet." Bommen in asielzoekerscentra De eerste speech van Teunissen ging niet alleen over dieren, natuur en klimaat. In navolging van de koersverbreding van Ouwehand, die niet bij iedereen goed is gevallen, had de nieuwe partijleider ook aandacht voor andere aspecten van "het meest kwetsbare". Ze sprak over het lot van Palestijnen, vluchtelingen en de "guurrechtse wind" in Nederland die "alles verwoest wat kwetsbaar is". Ook hier kreeg het kabinet-Jetten kritiek. "In plaats van te normeren, wil het kabinet op de koffie bij extreemrechts", zei Teunissen zonder een partij te noemen. Terwijl het volgens haar gaat om "een ideologie van waaruit bommen in asielzoekerscentra worden geplaatst". En dus volgt Teunnissen het verbrede pad van haar voorganger "met een koersvaste donkergroene beweging voor alles wat leeft". De Partij voor de Dieren zit met drie zetels in de Tweede Kamer. De Eerste Kamerfractie van drie leden is na onenigheid over de koers uiteengevallen in twee delen.

Meeste gemeenten werken mee met spreidingswet, maar niet van harte

De meeste gemeenten zeggen gehoor te geven aan de spreidingswet, al is dat vaak zonder al te veel enthousiasme. Slechts elf gemeenten kondigen breder verzet aan tegen de verplichting om asielzoekers op te vangen, al geven ook die meestal toe dat ze uiteindelijk aan de wet zullen moeten voldoen. Dat blijkt uit een analyse van de eerste 212 coalitieakkoorden na de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Drie maanden na de verkiezingen is bijna twee derde van de nieuwe gemeentebesturen rond. Verreweg de meeste gemeenten blijken bereid de spreidingswet uit te voeren. Daarbij stellen ze wel voorwaarden: veel gemeenten willen alleen 'passende' (lees: kleinschalige) opvanglocaties. Ook benadrukken ze dat inwoners eerst de gelegenheid moeten hebben mee te praten over die locaties. Soms is er een expliciete voorkeur voor wie er in de opvang moet komen te wonen, bijvoorbeeld uitsluitend gezinnen met kinderen - en (dus) geen alleenstaande mannen. Wat ook vaak terugkomt is de klacht dat gemeenten in de buurt te weinig opvang bieden. Zo voldoet Heerlen aan de spreidingswet, en is daar "trots" op. Maar een uitbreiding van de opvang zit er niet in: "als Heerlen op dit punt nóg meer verantwoordelijkheid neemt", redeneren partijen in het coalitieakkoord, worden "gemeenten die binnen en buiten onze regio hun verantwoordelijkheid ontlopen beloond voor hun gebrek aan solidariteit." Tegenstribbelen Een van de tegenstribbelende gemeenten is Maassluis. "Het bod van Maassluis zal nul asielopvangplekken zijn", schrijft het college in zijn akkoord. Om dat te bereiken zal de gemeente "niet schromen om de grenzen van de wet op te zoeken". Ook de gemeente Hardenberg, die overhoop ligt met opvangorganisatie COA omdat het asielzoekerscentrum langer openblijft dan de afspraak was, wil voorlopig geen nieuwe asielzoekers opvangen. Het nieuwe college wil "maximaal druk" zetten om het bestaande azc zo snel mogelijk te sluiten. De gemeenten Albrandswaard en Borne gaan verder. Zo heeft Albrandswaard beroep ingesteld tegen het aantal asielzoekers dat die gemeente volgens de wet moet opvangen. Volgens de nieuwe coalitie wordt er al genoeg gedaan aan de opvang van "bijzondere doelgroepen", onder meer via de aanwezigheid van de tbs-kliniek. De gemeente Borne overweegt juridische stappen. Eerlijker verdelen Met de spreidingswet in de hand wil het kabinet opvangplekken voor asielzoekers eerlijker verdelen over gemeenten. Ook zouden er zo meer opvangplekken moeten komen om de tekorten op te lossen. Daarom is het opvallend dat de spreidingswet in sommige akkoorden ook een argument is om het aantal plekken juist te verminderen. Dat speelt bijvoorbeeld in Wassenaar. Daar staat een azc dat zes keer groter is dan de aantallen die de wet eist. "Om de leefbaarheid te vergroten en gevoelens van onveiligheid weg te nemen, gaan we voor een kleiner azc als de huidige afspraken in 2028 aflopen. De spreidingswetgetallen voor Wassenaar zijn het uitgangspunt." In de akkoorden van tien gemeenten staat niets over de opvang van asielzoekers. Daarbij gaat het vooral om heel kleine gemeenten of om plaatsen die al voldoen aan de spreidingswet, met (soms grote) opvanglocaties. Handhaving Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) stuurde eind vorige maand een brief aan gemeenten die geen of te weinig opvang bieden met de vraag hoe ze de spreidingswet willen gaan uitvoeren. Volgens een telling van het ministerie voldeden toen 119 gemeenten aan de wet, 116 gedeeltelijk en 107 niet. Overigens kreeg de bewindsman van 47 gemeenten geen enkele reactie. "Als je de discussie in de samenleving ziet, vind ik dit een verbazingwekkende manier van werken", zei hij vorige week in debat met de Tweede Kamer. Zijn gesprekken met gemeenten leveren tot nu "een gemengd beeld" op, aldus Van den Brink. "Sommige zijn blij met duidelijkheid. Andere geven aan dat het ze nog niet lukt, maar dat ze er hard aan werken. Zoveel gemeenten, zoveel verhalen." Na de zomer worden de eerste acties en deadlines afgesproken met gemeenten die nu geen opvang hebben. Dan worden ook de namen van die gemeenten openbaar gemaakt, aldus het ministerie. Verantwoording Voor deze analyse hebben we de hulp van diverse AI-modellen gebruikt. De teksten van de coalitieakkoorden zijn verzameld met behulp van zogenoemde AI-agents, AI-toepassingen die zelf kunnen zoeken, waarna de relevante tekstpassages over asiel apart zijn opgeslagen. Na deze stap hebben we gecontroleerd of er teksten over het hoofd gezien waren. De passages zijn vervolgens door drie verschillende AI-modellen doorzocht op de bereidheid de spreidingswet uit te voeren. Vervolgens zijn de akkoorden door ons geanalyseerd om er conclusies uit te trekken.

Twee grote kerncentrales? Ook Terneuzen staat niet te springen

Het had de dag moeten worden dat Nederland een stap dichter bij twee grote kerncentrales zou komen, maar uiteindelijk lijken die centrales verder weg dan ooit. Groningen wil absoluut geen kernenergie in de Eemshaven en na het adviesrapport van netbeheerder Tennet twijfelt ook de gemeente Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen hardop. De beste locatie is de Eemshaven, daar is Tennet duidelijk over in het rapport aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. In het gebied is meer ruimte op het stroomnet dan in Zeeland, waar windmolens op zee, een gascentrale en de al bestaande kerncentrale in Borssele zoveel stroom leveren dat het net het nauwelijks aankan. Bovendien is in Zeeland veel minder vraag naar stroom. Maar Groningen wil de kerncentrales niet. Wethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland heeft het gevoel dat Den Haag het gebied "erin gerommeld" heeft. "We hebben er zwaar de pest in." Eerder werd aan de provincie al min of meer beloofd dat daar geen centrale zou komen. Dit was ook een soort goedmaker, vanwege de aardbevingsproblematiek waar de provincie mee kampt door gaswinning. Toenmalig klimaatminister Hermans zei later dat ze de locatie alleen meenam in het onderzoek omdat dat juridisch gezien nodig was. Het kabinet heeft vandaag aangekondigd dat de Eemshaven en Terneuzen nu verder worden onderzocht als mogelijke locaties voor de kerncentrales. Zeeland staat over het algemeen open voor nieuwe kerncentrales. Gedeputeerde Johan Aalberts vindt de provincie de meest logische locatie voor nieuwe centrales. "We hebben hier de bestaande centrale en de nucleaire afvalopslag. Ook hebben we een uitstekende kennisinfrastructuur." Zo werkt de Hogeschool Zeeland mee aan de nucleaire kennishubs, waar het kabinet eerder deze week nog geld voor heeft vrijgemaakt. Wethouder Laszlo van de Voorde van Terneuzen heeft wel zijn bedenkingen na het lezen van het adviesrapport van Tennet. "Het wordt moeilijk om hier de kerncentrales te plaatsen", concludeert hij op basis daarvan. Voor Terneuzen zou het hoogspanningsnet uitgebreid moeten worden. Ook kan er geen extra wind op zee meer bij als er kerncentrales worden gebouwd, ziet Tennet. Daarnaast past een grote kerncentrale op deze locatie niet op het net én de vraag naar energie moet aanzienlijk toenemen. Uitbreiding van het net kost tientallen miljarden en is zeker niet voor 2045 klaar. Wat betreft de vraag naar energie kan het kabinet inzetten op de ontwikkeling van waterstof in het gebied, of Nederland kan actief proberen om datacenters naar Zeeland te halen om de nucleaire stroom direct te gebruiken. Daarvoor moet wel regelgeving worden aangepast, schrijft Tennet. Ook kun je je afvragen of Nederlanders eerst tientallen miljarden willen uitgeven aan een kerncentrale, om de stroom ervan te zien verdwijnen in nieuwe datacenters. Van der Voorde maakt zich zorgen om een industrialisatiegolf die mogelijk volgt door de kerncentrales. "Een kerncentrale is al een heel moeilijk besluit voor onze gemeenschap, laat staan dat er nog heel veel achteraan komt." Hij zegt dat de industrie zeker een plaats heeft in het gebied, maar "we zijn heel zuinig op onze prachtige vergezichten in de polder". Gedeputeerde Aalberts ziet veel kansen voor Zeeland. "Met zon en wind hebben we een goede mix aan energie." Hij zegt dat de provincie gesprekken voert over het omzetten van energie in waterstof. Kleine kerncentrales Politiek is er een sterke wens om snel minimaal twee grote kerncentrales te bouwen en dus is de kans echt niet verkeken dat die centrales er gaan komen. Wel werd vandaag nog duidelijker dat dat veel geld gaat kosten en dat dat geld niet alleen in de centrales zelf gaat zitten. Er is wel goed nieuws voor een andere wens van het kabinet: dat wil ook een aantal kleinere kerncentrales bouwen, zogenoemde SMR's (Small Modular Reactors). Tennet verwacht dat die wel goed in te passen zijn in het elektriciteitsnet. Enige probleem daarmee: ze bestaan vooral nog op papier, er zijn er op dit moment wereldwijd nog maar weinig van gebouwd.

Podcast De Stemming: staffelen, lalala-beleid en een natte washand

Het was nooit helemaal weg, maar nu weer prominent aanwezig in de politiek: stikstof. Het stikstofpakket wordt pas volgende week gepresenteerd, maar de plannen lekten al uit. Hoe kijken de boerenorganisaties tegen de plannen aan en wat vindt de oppositie? Verder was er een congres bij de VVD en eentje bij Pro. Bij de VVD ging het over een nieuw 'liberaal manifest'. Hoe nieuw is dat manifest? GroenLinks en de PvdA hielden een gezamenlijk congres en stemden daar definitief voor de fusie. Ze noemden zich al Pro en nu is het echt officieel. Hoe gaat deze partij zich ontwikkelen? Podcast De Stemming Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen. Over deze podcast Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.