Democraten 66
Sociaal-liberale, progressieve partij met nadruk op onderwijs, klimaat, Europa en individuele vrijheid.
- Lijsttrekker (TK 2025)
- Rob Jetten
- Politiek leider
- Rob Jetten
Kernwaarden
- Onderwijs
- Vrijheid van het individu
- Europese samenwerking
- Duurzaamheid
Positie op het spectrum
Kieskompas TK2023 (via Wikipedia, 'Politiek spectrum'): economisch licht rechts van het midden, sociaal-cultureel sterk progressief.
Doet wat ze beloven?
Hoe meten we dit?Bij de getoetste uitspraken stemt deze partij overwegend in lijn met wat ze stelde.
Op basis van 6 toetsbare stemgedrag-uitspraken.
- EnergiekostenKlimaat & EnergieNagekomentelt mee in score
De energierekening van huishoudens verlagen via gerichte maatregelen (energiebelasting schuiven, structureel noodfonds) en gasgebruik niet subsidiëren maar ontmoedigen.
Stemde tegen een generieke verlaging van de energiebelasting op gás — consistent met de eigen lijn om gasgebruik niet te subsidiëren en in plaats daarvan gericht (noodfonds, isolatie) te steunen.
- LandbouwLandbouw & NatuurNagekomentelt mee in score· eigen motie
Het areaal biologische landbouw vergroten en die sector inzetten als proeftuin voor alternatieven voor chemische bestrijdingsmiddelen.
De leden Podt (D66) en Goudzwaard dienden de motie in om de hele biologische sierteeltketen te betrekken bij de zoektocht naar alternatieven; D66 stemde vóór — passend bij de programmalijn over biologische landbouw als proeftuin.
- BuitenlandDefensie & Buitenlandse ZakenNagekomentelt mee in score· eigen motie
Bij ernstige schendingen van het internationaal recht maatregelen voorbereiden en druk uitoefenen (D66 bepleit onder meer sancties en het beschermen van humanitair werk).
Het lid Van der Werf (D66) diende de motie in om maatregelen voor te bereiden als Israël humanitaire hulporganisaties zou verbieden of uitzetten; D66 stemde vóór — in lijn met de nadruk op internationaal recht en bescherming van humanitair werk.
- JeugdzorgZorg & WelzijnDeelstelt mee in score
Investeren in de jeugdzorg: wachtlijsten korten en jeugdzorgwerkers beter ondersteunen.
D66 bepleit investeren in de jeugdzorg, maar stemde — als regeringspartij — tegen een motie om de voorgenomen bezuinigingen op de jeugdzorg op te schorten. Op dit punt wijken woord en daad deels af; D66 legt daarnaast nadruk op structurele hervorming van het stelsel.
- OnderwijsOnderwijs & WetenschapDeelstelt mee in score
Kansengelijkheid in het onderwijs en extra steun voor kwetsbare leerlingen, ook in het praktijk- en beroepsgericht onderwijs.
D66 bepleit kansengelijkheid en extra steun voor kwetsbare leerlingen, maar stemde — als regeringspartij — tegen een (aangenomen) motie om alle bovenbouwleerlingen in het praktijkonderwijs een reiskostenvergoeding te geven. Op dit punt wijken woord en daad deels af.
- ZorgkostenZorg & WelzijnDeelstelt mee in score· eigen motie
Eigen risico blijft op €385, niet meer dan €150 per behandeling.
Motie van het lid Paulusma (D66), 14 april 2025 — vóór het huidige verkiezingsprogramma — vraagt een extra verlaging van het eigen risico voor chronisch zieken en lage inkomens. Ligt in lijn met de belofte, maar toetst niet exact het genoemde maximum van €150 per behandeling.
- MinimumloonWerk & Sociale ZekerheidNiet toetsbaartelt niet mee in score
We verhogen het minimumloon en het minimumjeugdloon; de bijstand stijgt in verhouding mee.
Geen directe motie-koppeling gevonden op tweedekamer.nl.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- DrugscriminaliteitVeiligheid & JustitieNiet toetsbaartelt niet mee in score
Rechters mogelijkheid geven voor langere taakstraffen of elektronische detentie; georganiseerde drugscriminaliteit pakken we stevig aan.
Geen specifiek passende motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Stemrecht 16 jaarBestuur & DemocratieNiet toetsbaartelt niet mee in score
We breiden het stemrecht uit naar zestien- en zeventienjarigen.
Zoekactie leverde alleen een motie over EU-jongerenbetrokkenheid (2024) op, niet over de nationale kiesgerechtigde leeftijd.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Sociale huurWonen & Ruimtelijke OrdeningNiet toetsbaartelt niet mee in score
Minstens 30% sociale huur bij nieuwbouw in elke gemeente.
Geen directe motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- KinderopvangOnderwijs & WetenschapNiet toetsbaartelt niet mee in score
Kinderopvang bijna gratis; elk kind krijgt vijf dagen per week.
Geen directe motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Openbaar vervoerVerkeer & InfrastructuurNiet toetsbaartelt niet mee in score
D66 wil reizen met het openbaar vervoer toegankelijker en aantrekkelijker maken. We voeren een Nederlandpas in: één kaart waarmee iedereen voor een vaste lage prijs buiten de spits in heel Nederland met de bus, tram, metro en trein kan reizen.
Nieuwe belofte 2025-2030; geen motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
- Digitale autonomieDigitalisering & PrivacyNiet toetsbaartelt niet mee in score
Digitale autonomie gaat verder dan wetten. D66 introduceert het Baas-over-eigen-bitsprincipe. Mensen krijgen zelf de regie over hun online leven.
Nieuwe belofte; geen motie gevonden.
Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.
Financiële haalbaarheid (CPB)
Alle partijenLeverde als D66 een verkiezingsprogramma aan voor doorrekening door het CPB (10 oktober 2025). Kerncijfers uit tabel 5.1.1 (rapportpagina 65) en §5.3 Inkomen (rapportpagina 68-69).
Stemt volgens verwachting?
Regeringspartij · Kabinet-JettenIn de 206 recente stemmingen met een vergelijkbaar blok stemde D66 165× zoals haar ideologisch verwante fracties en 41× afwijkend.
Afwijkende stemmen
- Motie van het lid Kostić over onderzoeken op welke wijze een nationaal kader kan worden ingericht waarmee sneller kan worden ingegrepen bij PFAS-houdende pesticiden
Stemde Tegen; verwante fracties (Volt, DENK, PRO) stemden Voor.
- Motie van het lid Kostić over een plan over hoe baby's kunnen worden beschermd tegen PFAS in moedermelk
Stemde Tegen; verwante fracties (Volt, DENK, PRO) stemden Voor.
- Gewijzigde motie van de leden Boomsma en Van den Berg over de-industrialisering en weglek monitoren (t.v.v. 29023-673)
Stemde Voor; verwante fracties (Volt, DENK, PRO) stemden Tegen.
- Nader gewijzigde motie van het lid Flach over een eventueel uitzendverbod zo doelgericht mogelijk doorvoeren (t.v.v. 29861-212)
Stemde Voor; verwante fracties (Volt, DENK, PRO) stemden Tegen.
- Motie van het lid Martens-America over de pilots voor gewelds- en verdedigingsmiddelen versnellen en uitbreiden
Stemde Voor; verwante fracties (Volt, DENK, PRO) stemden Tegen.
“Verwachting” = de meerderheid van de drie ideologisch dichtstbijzijnde fracties op het spectrum. Afwijken is geen waardeoordeel.
Zetels over tijd
Zetels per verkiezing. Verifieer bij twijfel tegen de officiële Kiesraad-uitslagen.
D66 is een sociaal-liberale, progressieve partij. De partij hecht sterk aan onderwijs, individuele vrijheid, een ambitieus klimaatbeleid en verdergaande Europese samenwerking.
D66 ontstond in 1966 als vernieuwingsbeweging die het politieke bestel democratischer wilde maken. De partij combineert sociaal-liberale uitgangspunten met een sterke nadruk op onderwijs, Europese samenwerking en klimaat.
Waar de partij voor staat
- Economie: marktgericht maar met stevige publieke investeringen in onderwijs en innovatie.
- Sociaal-cultureel: uitgesproken progressief.
- Europa: sterk pro-Europees.
De punten hierboven zijn samengevat ter oriëntatie. Raadpleeg altijd het actuele verkiezingsprogramma via de bronnen voor de volledige standpunten.
In het nieuws
Recente mediavermeldingen die automatisch aan Democraten 66 (D66) zijn gekoppeld. Berichtgeving van externe bronnen — mogelijk onvolledig.
- NU.nl25 augustus 2026Ophef rond ON!-item waarin Hitler-speech wordt besproken, omroep door het stof
- NOS25 augustus 2026Onderhandelingen Prinsjesdag moeizaam, kabinet intern verdeeld
- NOS24 augustus 2026'Muurvast', 'rommeltje' en 'kleurloos': steun voor begroting kabinet nog steeds ver weg
- NOS20 augustus 2026Nederland veroordeelt Israël om biedingen op omstreden bouwproject Westoever
- NOS19 augustus 2026CU en 50Plus: kabinet hoeft niet te kiezen tussen links en rechts
- NOS18 augustus 2026Mediaminister Letschert wacht oordeel rechter over boetes voor media af
Bronnen
- Kieskompas — politiek spectrum TK2023 (via Wikipedia 'Politiek spectrum')
- Officiële website D66
- Standpunten D66
- Historische uitslagen Tweede Kamer (1986–2021) — DNPP, Rijksuniversiteit Groningen
- Zetelverdeling Europees Parlement 1979–2024 (Nederland) — Parlement.com
- Zetelverdeling Eerste Kamer — Parlement.com