Naar de inhoud
Stem-advies
← Alle partijen
CDAChristendemocratisch

Christen-Democratisch Appèl

Christen-democratische middenpartij met nadruk op gemeenschap, rentmeesterschap en gespreide verantwoordelijkheid.

Tweede KamerEerste KamerEuropees Parlement
Zetels
Tweede Kamer18
Eerste Kamer6
Europees Parlement3
Leiderschap
Lijsttrekker (TK 2025)
Henri Bontenbal
Politiek leider
Henri Bontenbal
Opgericht
1980
Stroming
Christendemocratisch

Kernwaarden

  • Gemeenschapszin
  • Rentmeesterschap
  • Gespreide verantwoordelijkheid
  • Publieke gerechtigheid

Positie op het spectrum

linksrechts
progressiefconservatief

Kieskompas TK2023 (via Wikipedia, 'Politiek spectrum'): economisch rechts van het midden, sociaal-cultureel conservatief.

Doet wat ze beloven?

Hoe meten we dit?
Woord-daad-score
83/100
Woord en daad sluiten sterk aan

Bij de getoetste uitspraken stemt deze partij vrijwel steeds in lijn met wat ze stelde.

Op basis van 6 toetsbare stemgedrag-uitspraken.

Stemdeelname (recente moties): 100% — aandeel recente moties waarin de fractie meestemde. Objectief uit de Open Data; los van de score hierboven.
  • Asiel & migratieImmigratie & AsielNagekomentelt mee in score

    Meer grip op migratie: een strikte asielprocedure aan de buitengrenzen en opvang/afhandeling buiten de EU, om de instroom te beperken.

    Het CDA stemde vóór een motie om in te zetten op beschermingsalternatieven in landen buiten Europa — in lijn met de programmalijn voor meer grip op migratie en afhandeling aan/buiten de buitengrenzen.

  • VeiligheidVeiligheid & JustitieNagekomentelt mee in score· eigen motie

    Stevig optreden tegen georganiseerde drugscriminaliteit, onder meer door crimineel geld af te pakken.

    De leden Diederik van Dijk en Krul (CDA) dienden de motie in om tijdens de Europese Raad te pleiten voor een Europees afpakoffensief tegen drugscriminelen; het CDA stemde vóór — passend bij de inzet tegen georganiseerde criminaliteit.

  • Europa & rechtsstaatEuropa & Internationale SamenwerkingNagekomentelt mee in score· eigen motie

    Een EU waarin lidstaten zich aan de gemaakte afspraken en de rechtsstaat houden.

    De leden Krul (CDA) en Dassen dienden de motie in om Hongarije aan te moedigen de afspraken met de Europese Commissie na te komen; het CDA stemde vóór — consistent met de constructief-kritische EU-koers en nadruk op de rechtsstaat.

  • JeugdzorgZorg & WelzijnDeelstelt mee in score

    Zorg dichtbij organiseren met voldoende financiering, ook voor de jeugdzorg.

    Het CDA bepleit zorg dichtbij en voldoende financiering, maar stemde — als regeringspartij — tegen een motie om de voorgenomen bezuinigingen op de jeugdzorg op te schorten. Woord en daad wijken hier deels af; het CDA legt daarnaast nadruk op decentralisatie en hervorming.

  • OnderwijsOnderwijs & WetenschapDeelstelt mee in score

    Gelijke kansen voor elk kind, met extra middelen voor scholen met uitdagingen en erkenning voor het praktijkonderwijs.

    Het CDA bepleit gelijke kansen en extra steun voor scholen met uitdagingen, maar stemde — als regeringspartij — tegen een (aangenomen) motie om alle bovenbouwleerlingen in het praktijkonderwijs een reiskostenvergoeding te geven. Woord en daad wijken hier deels af.

  • Klimaatbeleid bedrijvenEconomie & FinanciënNagekomentelt mee in score· eigen motie

    De nationale CO2-heffing schrappen we, want we willen bedrijven niet wegjagen.

    Motie van het lid Inge van Dijk (CDA) c.s., 18 juni 2025 (Voorjaarsnota 2025, kamerstuk 36725 nr. 12) — vóór het huidige verkiezingsprogramma — vraagt om afschaffing van de CO2-heffing industrie; aangenomen. Van Dijk diende op 27 nov. 2025 (wél binnen de huidige periode) bovendien een amendement in bij het Belastingplan 2026 om de heffing te beperken. Woord en (voorgenomen) daad sporen hier.

  • KostendelersnormWerk & Sociale ZekerheidNiet toetsbaartelt niet mee in score

    We schaffen de kostendelersnorm in de Participatiewet af.

    Tientallen moties over dit onderwerp gevonden, waaronder een specifieke motie van de leden Dobbe (SP) en De Hoop (GroenLinks-PvdA), 30 september 2025 (Kamerstuk 36614, nr. 8). Niet ingediend door het CDA; CDA's stemgedrag op deze (of één van de 30+ andere gevonden moties over dit onderwerp) niet vastgesteld — interessant vervolgpunt: CDA belooft dit zelf maar is niet de indiener.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • WietbeleidVeiligheid & JustitieNiet toetsbaartelt niet mee in score

    We trekken de stekker uit het wietexperiment en voeren een wiettaks in.

    Geen directe motie gevonden.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • Werkwijze KamerBestuur & DemocratieNiet toetsbaartelt niet mee in score

    Maximumaantal moties dat een fractie jaarlijks kan indienen.

    Wijzigt de eigen werkwijze van de Kamer; nog niet in een motie/wetsvoorstel getoetst.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • HypotheekrenteaftrekWonen & Ruimtelijke OrdeningNiet toetsbaartelt niet mee in score

    Hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen over 30 jaar; opbrengsten voor verlaging inkomstenbelasting.

    Geen directe motie gevonden; politiek gevoelig punt, waard om te volgen op tegenstrijdig stemgedrag.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • Eigen risicoZorg & WelzijnNiet toetsbaartelt niet mee in score

    We draaien de verlaging van het eigen risico terug, want dat maakt de premie duurder.

    Motie Bushoff (GL-PvdA, 14 april 2025) gaat andere richting op (lagere/middeninkomens ontzien); geen CDA-eigen motie gevonden.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • Spoor & congestieheffingVerkeer & InfrastructuurNiet toetsbaartelt niet mee in score

    Op de grote assen van ons land blijft investeren in een robuust spoornetwerk noodzakelijk, zoals de Lelylijn, de Noord-Zuidlijn en snelle internationale verbindingen. We willen een tijd- en plaatsgebonden congestieheffing.

    Nieuwe belofte; geen motie gevonden.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

  • Digitale ethiek & AIDigitalisering & PrivacyNiet toetsbaartelt niet mee in score

    Wij willen een betere verankering van digitale ethiek: AI-ethiek, het begrijpen van algoritmes, mediawijsheid en cyberveiligheid in funderend en vervolgonderwijs. Er komt daarnaast een commissaris AI voor centrale regie.

    Nieuwe belofte; geen motie gevonden.

    Geen motie-koppeling gevonden — we tonen de belofte wel ter informatie, maar ze telt niet mee in de score hierboven.

4× nagekomen2× deels7× niet toetsbaar

Financiële haalbaarheid (CPB)

Alle partijen
DoorgerekendKeuzes in Kaart 2027-2030

Leverde als het CDA een verkiezingsprogramma aan voor doorrekening door het CPB (10 oktober 2025). Kerncijfers uit tabel 7.1.1 (rapportpagina 89). Het CPB noemt de doorwerking op de mediane koopkracht neutraal (§7.3 Inkomen, rapportpagina 93).

EMU-saldo
-2,8% bbp (basispad -2,5%, effect -0,3%-punt)
Schuldquote
133% bbp (basispad 126%, effect +6)
Koopkracht (mediaan)
neutraal (0,0%)

In de 205 recente stemmingen met een vergelijkbaar blok stemde CDA 139× zoals haar ideologisch verwante fracties en 66× afwijkend.

“Verwachting” = de meerderheid van de drie ideologisch dichtstbijzijnde fracties op het spectrum. Afwijken is geen waardeoordeel.

Zetels over tijd

34199429199843200241200621201013201219201715202152023182025

Zetels per verkiezing. Verifieer bij twijfel tegen de officiële Kiesraad-uitslagen.

Het CDA is een christen-democratische middenpartij. Centraal staan gemeenschapszin, het idee van gespreide verantwoordelijkheid (tussen overheid, markt en samenleving) en rentmeesterschap.

Het CDA ontstond in 1980 uit de fusie van de christelijke partijen KVP, ARP en CHU. Als christendemocratische middenpartij zoekt het naar samenwerking tussen markt, overheid en het maatschappelijk middenveld.

Waar de partij voor staat

  • Economie: gematigd, met aandacht voor het midden- en kleinbedrijf en gezinnen.
  • Sociaal-cultureel: gematigd conservatief, met waardering voor traditie en gemeenschap.
  • Europa: constructief-kritisch voorstander van Europese samenwerking.

De punten hierboven zijn samengevat ter oriëntatie. Raadpleeg altijd het actuele verkiezingsprogramma via de bronnen voor de volledige standpunten.

In het nieuws

Recente mediavermeldingen die automatisch aan Christen-Democratisch Appèl (CDA) zijn gekoppeld. Berichtgeving van externe bronnen — mogelijk onvolledig.

Bronnen