Populisme-monitor
Een overzicht van uitspraken met bron waarin onze regelgebaseerde detector populistische retoriek herkent. De score wordt automatisch berekend uit de taal van het citaat — dezelfde methode voor iedereen.
We meten de taalvórm, niet de partij — en niet de controverse. De detector reageert op herkenbare populistische frames (volk-versus-elite, wantrouwen jegens instituties, crisis-taal). Een uitspraak kan fel of omstreden zijn en tóch laag scoren als die frames ontbreken; daarom staan bekende, scherpe uitspraken hier soms niet in. Centrum- en bestuurderspartijen ontbreken grotendeels omdat ze deze frames zelden gebruiken — niet omdat ze ‘beter’ of ‘eerlijker’ zouden zijn. Populisme komt links én rechts voor. Onze huidige selectie is klein en scheef verdeeld: het overgrote deel komt tot nu toe van dezelfde paar partijen. Ook gericht zoeken naar vergelijkbare, verifieerbare linkse/centrum-voorbeelden leverde tot dusver maar enkele op — dat zegt vooral iets over onze zoekopbrengst tot nu toe, niet over hoe vaak populistische retoriek links versus rechts daadwerkelijk voorkomt. Dit is geen stemadvies en geen moreel oordeel: lees de bron en oordeel zelf.
Hoe lees je de score?
Meest geïdentificeerde — per persoon
Lees dit als context, niet als waardeoordeel. Deze telling weerspiegelt onze gecureerde selectie van gebronde uitspraken — niet een volledige meting van hoe populistisch iemand is. Wie meer gemarkeerde uitspraken heeft, is hier vaker opgenomen; dat zegt evenveel over onze selectie als over de persoon.
- 1Geert WildersPVV4 uitspraken · max 68
- 2Thierry BaudetFvD2 uitspraken · max 89
- 3Lilian MarijnissenSP2 uitspraken · max 72
- 4Gidi MarkuszowerGroep-Markuszower1 uitspraak · max 81
- 5Marianne ThiemePvdD1 uitspraak · max 72
- 6Fleur AgemaPVV1 uitspraak · max 60
- 7Martin BosmaPVV1 uitspraak · max 60
- 8Caroline van der PlasBBB1 uitspraak · max 26
Gemarkeerde uitspraken
13 uitspraken · 6 partijen- score 89/100Sterke signalenFvD
“Omvolking. En de hele maatschappelijke elite steunt het.”
Volk versus eliteWij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensies 'volk versus elite' ('maatschappelijke elite') en 'wij-zij' ('omvolking' — het idee van een bewuste bevolkingsvervanging).
- score 81/100Sterke signalenGroep-Markuszower
“Constaterende dat de Europese Unie met haar falende migratiebeleid ervoor zorgt dat Europa overspoeld wordt door islamitische gelukszoekers en andere buitenlandse indringers; van mening dat Nederland niet moet meewerken aan dit falende beleid, maar eigen maatregelen moet nemen om de massa-immigratie te stoppen; verzoekt de regering niet mee te werken aan het EU-migratiepact of de herverdeling van gelukszoekers, maar de eigen grenzen per direct te sluiten voor alle asielzoekers en alle migranten uit islamitische landen.”
Wij-zij & anti-pluralismeUrgentie & angstMigratie als wij-zij-themaRegelgebaseerde detector:Motie uit de Kamer. Dimensies 'wij-zij' ('gelukszoekers', 'buitenlandse indringers') en 'urgentie' ('overspoeld'): migratie wordt neergezet als één simpel op te lossen dreiging ('de grenzen per direct sluiten').
- score 72/100Sterke signalenSP
“Tijd voor vakkenvullers, klaar met zakkenvullers.”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': bestuurders/politici worden als 'zakkenvullers' tegenover de gewone werkende mens gezet. Populistische retoriek komt ook ter linkerzijde voor; de detector meet de taalvorm, niet de partij.
- score 72/100Sterke signalenSP
“De gevestigde orde lijkt doof voor het gevoel van onbehagen van veel lassers, leraren en loodgieters”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': 'gevestigde orde' tegenover 'lassers, leraren en loodgieters'. Eigen woorden uit een opiniecolumn (Trouw, 9 januari 2019).
- score 72/100Sterke signalenPvdD
“Kiezen wij voor de gevestigde orde of voor het nieuwe geluid?”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': expliciete tegenstelling 'gevestigde orde' vs. 'nieuwe geluid'. Uit de Algemene Politieke Beschouwingen (Tweede Kamer, 21 september 2016). Populistische retoriek komt ook ter linkerzijde voor; de detector meet de taalvorm, niet de partij.
- score 68/100Duidelijke signalenPVV
“Alleen de grenzen sluiten voor nog meer gelukzoekers is niet genoeg. Ons land is overvol.”
Wij-zij & anti-pluralismeMigratie als wij-zij-themaRegelgebaseerde detector:Dimensies 'wij-zij' ('gelukzoekers') en 'migratie als wij-zij-thema' ('grenzen sluiten', 'ons land is overvol').
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“De feitelijke omvolking (volgens de VN zijn we een ontvangend land) wordt tot complottheorie gemaakt en die man is er nog op gepromoveerd ook. Totale gekte bij @Nieuwsuur.”
Wij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wij-zij': het gebruik van 'omvolking' als aanduiding voor bevolkingssamenstelling, met de suggestie dat kritiek hierop ten onrechte als complottheorie wordt afgedaan.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Het verschil tussen deze Kamer, dit nepparlement, en de mensen thuis is enorm.”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': het parlement wordt als 'nep' weggezet tegenover 'de mensen thuis'.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Totaal gestoorde D66-rechters willen IS-vrouwen naar Nederland halen. Vonnis negeren en rechters ontslaan!”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': de rechterlijke macht wordt als partijdig ('D66-rechters') weggezet.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Omvolking is geen theorie; het is gewoon gebeurd.”
Wij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wij-zij': 'omvolking' verwijst naar het idee van een bewuste bevolkingsvervanging. De AIVD typeert dit als een complottheorie.
- score 60/100Duidelijke signalenFvD
“Het doorbreken van het partijkartel.”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Centrale campagneboodschap van FvD. Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': de gevestigde partijen worden als één gesloten 'kartel' neergezet.
- score 42/100Enkele signalenPVV
“We moeten de tsunami van de islamisering stoppen.”
Urgentie & angstRegelgebaseerde detector:Dimensie 'urgentie & angst': een natuurramp-metafoor ('tsunami') schetst een acute, overweldigende dreiging.
- score 26/100Enkele signalenBBB
“Het fundament klopt niet. En iedereen weet: als het fundament niet goed is, moet je niet bouwen. Dat is gewoon boerenverstand.”
Beroep op de 'gewone mensen'Regelgebaseerde detector:Dimensie 'beroep op de gewone mensen' ('boerenverstand'), waarmee complexe beleidskeuzes tegenover nuchter gezond verstand worden gezet. Mild signaal — geen sterke populistische retoriek.
Mis je een uitspraak, of vind je dat een citaat hier onterecht staat? De methode is volledig transparant — lees wat populisme is en probeer de detector zelf. We nemen uitsluitend verifieerbare citaten met bron op.