Populisme-monitor
Een overzicht van uitspraken met bron waarin onze regelgebaseerde detector populistische retoriek herkent. De score wordt automatisch berekend uit de taal van het citaat, dezelfde methode voor iedereen.
We meten de taalvórm, niet de partij en niet de controverse. De detector reageert op herkenbare populistische frames (volk-versus-elite, wantrouwen jegens instituties, crisis-taal). Een uitspraak kan fel of omstreden zijn en tóch laag scoren als die frames ontbreken; daarom staan bekende, scherpe uitspraken hier soms niet in. Centrum- en bestuurderspartijen ontbreken grotendeels omdat ze deze frames zelden gebruiken, niet omdat ze ‘beter’ of ‘eerlijker’ zouden zijn. Populisme komt links én rechts voor. Onze huidige selectie is klein en scheef verdeeld: het overgrote deel komt tot nu toe van dezelfde paar partijen. Ook gericht zoeken naar vergelijkbare, verifieerbare linkse/centrum-voorbeelden leverde tot dusver maar enkele op. Dat zegt vooral iets over onze zoekopbrengst tot nu toe, niet over hoe vaak populistische retoriek links versus rechts daadwerkelijk voorkomt. Dit is geen stemadvies en geen moreel oordeel: lees de bron en oordeel zelf.
Hoe lees je de score?
Meest geïdentificeerd, per persoon
Lees dit als context, niet als waardeoordeel. Deze telling weerspiegelt onze gecureerde selectie van uitspraken met bronnen, niet een volledige meting van hoe populistisch iemand is. Wie meer gemarkeerde uitspraken heeft, is hier vaker opgenomen; dat zegt evenveel over onze selectie als over de persoon.
- 1Geert WildersPVV4 uitspraken · max 68
- 2Thierry BaudetFvD2 uitspraken · max 89
- 3Lilian MarijnissenSP2 uitspraken · max 72
- 4Gidi MarkuszowerGroep-Markuszower1 uitspraak · max 81
- 5Marianne ThiemePvdD1 uitspraak · max 72
- 6Fleur AgemaPVV1 uitspraak · max 60
- 7Martin BosmaPVV1 uitspraak · max 60
- 8Caroline van der PlasBBB1 uitspraak · max 26
Gemarkeerde uitspraken
13 uitspraken · 6 partijen- score 89/100Sterke signalenFvD
“Omvolking. En de hele maatschappelijke elite steunt het.”
Volk versus eliteWij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensies 'volk versus elite' ('maatschappelijke elite') en 'wij-zij' ('omvolking': het idee van een bewuste bevolkingsvervanging).
- score 81/100Sterke signalenGroep-Markuszower
“Constaterende dat de Europese Unie met haar falende migratiebeleid ervoor zorgt dat Europa overspoeld wordt door islamitische gelukszoekers en andere buitenlandse indringers; van mening dat Nederland niet moet meewerken aan dit falende beleid, maar eigen maatregelen moet nemen om de massa-immigratie te stoppen; verzoekt de regering niet mee te werken aan het EU-migratiepact of de herverdeling van gelukszoekers, maar de eigen grenzen per direct te sluiten voor alle asielzoekers en alle migranten uit islamitische landen.”
Wij-zij & anti-pluralismeUrgentie & angstMigratie als wij-zij-themaRegelgebaseerde detector:Motie uit de Kamer. Dimensies 'wij-zij' ('gelukszoekers', 'buitenlandse indringers') en 'urgentie' ('overspoeld'): migratie wordt neergezet als één simpel op te lossen dreiging ('de grenzen per direct sluiten').
- score 72/100Sterke signalenSP
“Tijd voor vakkenvullers, klaar met zakkenvullers.”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': bestuurders/politici worden als 'zakkenvullers' tegenover de gewone werkende mens gezet. Populistische retoriek komt ook ter linkerzijde voor; de detector meet de taalvorm, niet de partij.
- score 72/100Sterke signalenSP
“De gevestigde orde lijkt doof voor het gevoel van onbehagen van veel lassers, leraren en loodgieters”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': 'gevestigde orde' tegenover 'lassers, leraren en loodgieters'. Eigen woorden uit een opiniecolumn (Trouw, 9 januari 2019).
- score 72/100Sterke signalenPvdD
“Kiezen wij voor de gevestigde orde of voor het nieuwe geluid?”
Volk versus eliteRegelgebaseerde detector:Dimensie 'volk versus elite': expliciete tegenstelling 'gevestigde orde' vs. 'nieuwe geluid'. Uit de Algemene Politieke Beschouwingen (Tweede Kamer, 21 september 2016). Populistische retoriek komt ook ter linkerzijde voor; de detector meet de taalvorm, niet de partij.
- score 68/100Duidelijke signalenPVV
“Alleen de grenzen sluiten voor nog meer gelukzoekers is niet genoeg. Ons land is overvol.”
Wij-zij & anti-pluralismeMigratie als wij-zij-themaRegelgebaseerde detector:Dimensies 'wij-zij' ('gelukzoekers') en 'migratie als wij-zij-thema' ('grenzen sluiten', 'ons land is overvol').
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“De feitelijke omvolking (volgens de VN zijn we een ontvangend land) wordt tot complottheorie gemaakt en die man is er nog op gepromoveerd ook. Totale gekte bij @Nieuwsuur.”
Wij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wij-zij': het gebruik van 'omvolking' als aanduiding voor bevolkingssamenstelling, met de suggestie dat kritiek hierop ten onrechte als complottheorie wordt afgedaan.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Het verschil tussen deze Kamer, dit nepparlement, en de mensen thuis is enorm.”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': het parlement wordt als 'nep' weggezet tegenover 'de mensen thuis'.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Totaal gestoorde D66-rechters willen IS-vrouwen naar Nederland halen. Vonnis negeren en rechters ontslaan!”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': de rechterlijke macht wordt als partijdig ('D66-rechters') weggezet.
- score 60/100Duidelijke signalenPVV
“Omvolking is geen theorie; het is gewoon gebeurd.”
Wij-zij & anti-pluralismeRegelgebaseerde detector:Dimensie 'wij-zij': 'omvolking' verwijst naar het idee van een bewuste bevolkingsvervanging. De AIVD typeert dit als een complottheorie.
- score 60/100Duidelijke signalenFvD
“Het doorbreken van het partijkartel.”
Wantrouwen jegens institutiesRegelgebaseerde detector:Centrale campagneboodschap van FvD. Dimensie 'wantrouwen jegens instituties': de gevestigde partijen worden als één gesloten 'kartel' neergezet.
- score 42/100Enkele signalenPVV
“We moeten de tsunami van de islamisering stoppen.”
Urgentie & angstRegelgebaseerde detector:Dimensie 'urgentie & angst': een natuurramp-metafoor ('tsunami') schetst een acute, overweldigende dreiging.
- score 26/100Enkele signalenBBB
“Het fundament klopt niet. En iedereen weet: als het fundament niet goed is, moet je niet bouwen. Dat is gewoon boerenverstand.”
Beroep op de 'gewone mensen'Regelgebaseerde detector:Dimensie 'beroep op de gewone mensen' ('boerenverstand'), waarmee complexe beleidskeuzes tegenover nuchter gezond verstand worden gezet. Mild signaal, geen sterke populistische retoriek.
Mis je een uitspraak, of vind je dat een citaat hier onterecht staat? De methode is volledig transparant. Lees wat populisme is en probeer de detector zelf. We nemen uitsluitend verifieerbare citaten met bron op.