Joop den Uyl

Joop den Uyl (1919–1987) was van 1973 tot 1977 minister-president, aan het hoofd van het meest links georiënteerde naoorlogse kabinet, en twintig jaar lang politiek leider van de PvdA. Het kabinet-Den Uyl (PvdA, D'66, PPR, KVP en ARP) trad op 11 mei 1973 aan op basis van de programma's 'Keerpunt '72' en 'Schets van een beleid'. In de regeringsverklaring van 28 mei 1973 formuleerde hij het streven naar "spreiding van inkomen, bezit, macht, kennis en zeggenschap", de oorspronkelijke formulering achter de later populaire parafrase 'spreiding van kennis, macht en inkomen'.

Veel van de hervormingsplannen strandde in een periode van economische tegenwind; in zijn radio- en tv-toespraak van 1 december 1973, daags na het benzinedistributiebesluit, schetste hij de oliecrisis als een blijvende verandering. In 1976 legde hij als premier in de Tweede Kamer een verklaring af over de bevindingen van de onderzoekscommissie inzake prins Bernhard en de Lockheed-affaire. Het kabinet viel op 22 maart 1977 door een meningsverschil in de ministerraad over de grondpolitiek. Bij de verkiezingen van dat jaar won de PvdA onder zijn leiding tien zetels, maar na bijna zes maanden formeren kwam er geen kabinet met de PvdA tot stand; 'Wij zullen doorgaan' was de verkiezingsleus uit die tijd. Den Uyl bleef tot 1981 oppositieleider, was in 1981–1982 viceminister-president in het kabinet-Van Agt II en trad op 21 juli 1986 terug als politiek leider.